KLIK HIER VOOR DE WK POOL VAN HAC WEEKBLAD
KLIK HIER VOOR DE POOL DE FRANCE VAN HAC WEEKBLAD

Stichting Schaapskudde de Groote Heide over haar doelstellingen

22-07-2018 13:13 - Ingezonden door Evert Meijs - foto’s Evert Meijs

Schapen hebben de laatste maanden veel aandacht gekregen in de media. ‘Op Texel wordt veel schapenkaas verkocht’.’ Luc uit Budel wordt opgeleid tot herder’. ‘Schapen helpen natuurgebied de Malpie herstellen’. In deze krant berichtten we pas nog over Rob Adriaans en zijn schapenhouderij. We doen daar nog een schepje bovenop. Deze week staat niet zozeer het schaap centraal, maar Stichting Schaapskudde Groote Heide, met een bestuur van vijf personen, dat geweldige doelen nastreeft.


“Komende van Valkenswaard over de Abdijweg ga je bij de Achelse Kluis linksaf. Doorrijden tot aan de slagbomen. Een stukje lopen over het fietspad en je komt bij het schapenraster van Rob. Verder spreken we wel op het laatste moment af waar precies op de heide”, aldus secretaris Stephan Borgers van de Stichting Schaapskudde Groote Heide. Stipt op tijd staat hij bij de slagboom, een tas met paperassen over de schouder dragend. Naar de schaapskudde wandelend, meldt hij dat ook voorzitter Gerard Noordman aanwezig zal zijn en penningmeester Paméla Freriks, die tevens de schaapsherder is van de kudde.

Even later zwaait Paméla van verre. De kortste route wordt genomen, dwars door de heide, soms over een afrastering springend. Het is zeer warm, en aangekomen bij de kudde heten Paméla en Stephan welkom. De viervoeters liggen rustig bij elkaar. “Vanochtend ben ik al vroeg op pad gegaan, omdat het zo warm zou worden. Nu rusten ze uit”. Paméla draagt het groene shirt van Adriaans’ schapenhouderij en heeft een verrekijker om haar nek. Een zonnehoed verbergt enigszins haar witte haren. Enkele meters verder verraadt een hele mooie stok (als geschenk van een inmiddels overleden bekende) dat daar haar tas ligt met proviand.

De Achelse Kluis
Op de vraag hoe de dame en de twee heren ooit in het bestuur van de stichting zijn gekomen, blijkt dat ze alle drie gevraagd zijn vanwege hun specifieke kwaliteiten. Gerard heeft een agrarisch bedrijf (. Melkkoeien en natuurbeheer). Stephan is bedreven in secretariaatswerkzaamheden en Paméla is in 2009 aangetrokken als medewerkster van een accountantskantoor. De bestuursleden vertellen dat in het voorjaar van 1982 Stichting Schaapskudde de Groote Heide werd opgericht. Stephan: “Onze stichting heeft als doelstelling het zeldzame Kempische heideschaap als ras in stand te houden en de begrazing van natuurgebieden met schaapskudde en herder te bevorderen. Dit om onze heide te behouden en de biodiversiteit ervan te vergroten”. Roel Winters en Ruud Roovers behoren ook tot het bestuur van de stichting, maar zijn vandaag verhinderd.
Broeder Gaby van de Achelse Kluis was van meet af aan bestuurslid en nam onlangs afscheid. Omdat de abdij de allereerste schapen onderdak bood, in 1981, is ook vanaf het begin iemand van de kluis-bewoners lid van het bestuur geweest, óók nadat de schapen niet meer in de schaapskooi van het klooster verbleven. Broeder Gaby desgevraagd: “Wij hadden vroeger op de Kluis óók schapen, die door de broeders verzorgd werden. Maar Lou Gillis was een Achelse herder. Het waren zijn schapen die ’n jaar onderdak kregen kort bij het zwerverskot van de Kluis. De Belgische en Nederlandse douane maakte wel steeds veel problemen over de kudde, die telkens weer de grens moest passeren om de nacht op de Kluis door te kunnen brengen.” Dom Emmanuel van Gassel –de toenmalige abt- liet de bemoeienis met de schapen geheel over aan broeder Gaby, die ook de koeien van de Benedictusabdij verzorgde. “Zo leerde ik de kudde en de heide goed kennen en ontstond een hele fijne samenwerking met het bestuur. Het was een mooie periode, waar ik heel dankbaar voor ben. Martien Coppens maakte trouwens nog mooie foto’s van de kudde”. De monnik vertelde dat vroeger alleen in Frankrijk een opleiding voor herder bestond, en die duurde ’n half jaar, onafgebroken.
Paméla: “Drie jaar geleden startte in Velp een nieuwe parttime opleiding tot herder. Ik zegde mijn baan op, voltooide de opleiding met succes en kwam in dienst bij Rob Adriaans. Ook al is de kudde van de stichting inmiddels overgedragen aan Adriaans, door mijn nieuwe beroep kan de stichting nóg slagvaardiger haar doelen nastreven”.


De juiste partner
Intussen loopt één schaapje wat verder weg van de kudde. Border collie Storm moet bij het gezelschap blijven, en Paméla loopt met een boog om de kudde heen. Al snel komt het verloren schaapje terug terwijl Gerard vertelt dat de stichting eigenlijk één grote opdrachtgever heeft: Staatsbosbeheer, de organisatie die namens de overheid 260.000 hectare bos, natuurgebieden en andere terreinen beheert. “Zij willen meer en meer de natuurlijke begrazing zien in dit gebied. Aangezien hier van oudsher het Kempisch Heideschaap graast, en wij laten zien dat we in de schapenhouderij van Rob Adriaans de juiste partner hebben, gunt Staatsbosbeheer ons telkens weer de opdracht om hier te begrazen”. Penningmeester Paméla: “Wij ontvangen als stichting een werkopdracht met aanneemsom  van Staatsbosbeheer en betalen vervolgens Rob voor zijn schapen en het werk dat hij er mee heeft. Onze stichting en de schapenhouderij zorgen sámen met Staatsbosbeheer dat de heide op verantwoorde natuurlijke wijze haar oorspronkelijke beeld behoudt. De schapen eten het gras weg en snoeien de heidestruik. En zodra ik als herder zie dat de klokjesgentiaan begint op te komen, trek ik met de kudde verderop, zodat het gentiaanblauwtje (een wettelijk beschermde vlinder) alle kans krijgt om zich hier te ontwikkelen. De schaapskudde vervult hier een unieke rol bij de instandhouding van het biotoop van het zeer zeldzame gentiaanblauwtje, want door schapenbegrazing wordt het gras teruggedrongen, krijgt het klokjesgentiaan, de plant waarop de vlinder haar eitjes afzet, kansen om zich te ontwikkelen. Nesten van knoopmieren, mieren die ervoor zorgen dat de larven van het gentiaanblauwtje onder de grond overleven, worden ontzien.

Belangstelling?
Het moge duidelijk zijn dat de stichting een belangrijke rol speelt op de Groote Heide en haar omgeving. Cultuurhistorisch is haar werk van groot belang. Als idealisten willen de bestuursleden hun doelen waarmaken. Een boeiend spel tussen natuur, Staatsbosbeheer, de Stichting, en de schapenhouderij. “Graag nodigen we belangstellenden uit om eens een dagje met de schapen mee te lopen, om een indruk te krijgen van de kudde als schakel in het geheel”, besluit Paméla, die zegt géén toeristische herder-met-kudde te zijn, maar die wel graag wil laten zien wat het belang is van natuurbeheer met schapen. Email gerust naar info@schaapskuddegrooteheide.nl om een afspraak te maken”.