KLIK HIER VOOR DE WK POOL VAN HAC WEEKBLAD
KLIK HIER VOOR DE POOL DE FRANCE VAN HAC WEEKBLAD

Jan Brugman, niet alleen bekend van ‘de Gastelse boer’

10-07-2016 15:21 - Ingezonden door Redactie

Jan Brugman (*Budel 1961) en zijn familie wonen op Koleneind 67. We hebben hier te maken met niet alleen een zeer veelzijdig kunstenaar, maar ook met een goed verteller, een denker en een prima gastheer waar je je bij thuis voelt. Jan kwam onlangs op de Napoleonsmolen en verbaasde zich over de oude technieken van graan malen en olie slaan. Maar ook het vakmanschap van Jan dwingt respect af!

Tekst en foto’s Evert Meijs

Bij de voordeur klinkt fraaie muziek van boven. Later blijkt het de zoon van Jan te zijn, die verdienstelijk speelt op één van zijn vele gitaren. Als Jan de deur openzwaait, staan binnen al meteen enkele kunstwerken in de picture, en een heel oude fotocamera, met een zwarte doek er overheen. “Meestal ben ik met kunst bezig; met muziek, beeldhouwen, schilderkunst en het bezoeken van exposities”, vertelt Jan, terwijl een plaatsje in de keuken wordt ingenomen. De koffie wordt aangezet en ondertussen hoor je van de gastheer dat hij op de lagere school al ‘bezig’ was. Pas nog bekeek hij foto’s van een oude schooljuf, die tóen al zag dat hij kunstzinnige kwaliteiten had. “In de vierde klas hield ik me al bezig met portrettekenen en boetseren”. Eén kunstwerk kreeg extra aandacht van de juf. “Mag dit mee naar een landelijke expositie? Je bent het dan wel kwijt”. Jan ging niet akkoord en heeft daar achteraf spijt van. “Maar ja, je had toen nog geen besef, zoals nu”.

Verhaal
Jan volgde de opleiding beeldhouwen in Neerpelt en vervolgens sloot hij zich aan bij de opleiding fotografie. Het bronzen beeld van een boer met melkbus, in het centrum van Gastel, is één van zijn vele werken. “Men wilde een herinnering hebben aan de boterfabriek van Gastel. Er moest iets figuratiefs komen. Ik doe altijd twee dingen als ik een opdracht ga uitwerken: een vóórstudie maken om mijn vaardigheden op te krikken én kijken of er een verhaal aan mijn werk ten grondslag kan komen liggen”. Daarvoor hield de Hamontenaar verschillende gesprekken met diverse personen, en uiteindelijk werd het model ingediend van een Gastelse boer. Boeiend om te horen welke symbolieken uiteindelijk in het beeld waren weergegeven. Jan kreeg de opdracht en nog dagelijks stoppen fietsers bij het beeld van de boer op klompen, die grote stappen maakt, met de melkbus in zijn hand.

Onafhankelijk
Intussen heeft de zoon boven zijn gitaar even aan de kant gelegd en schuift beneden gezellig bij aan de keukentafel. Dan haalt Jan van ergens een beeldje vandaan van drie dames, die elkaars hand boven hun hoofd vasthouden. “Een ingenieur van de zinkfabriek wilde voor zijn veertig-jarig huwelijksfeest een kunstwerk van een solar-disc. Ik ging met hem in gesprek en zei dat ik wel ’n half jaar nodig had om na te denken, iets te ontwerpen en te maken. Uiteindelijk werd het dit beeld. Niet bepaald een solar-disc maar drie dames op een arduinen sokkel. “Het echtpaar had drie dochters. Met hun handen omhoog lijkt het wel een kroon. Ze buigen wat achterover, dus zijn van elkaar afhankelijk. Ik noem het beeld dan ook ‘afhankelijk’. Het uiteindelijke beeld staat bij het echtpaar, terwijl de drie dochters alle drie een miniatuur in brons kregen.”

Priorij Klaarland
Maar Jan heeft letterlijk meer in huis. Want hij is een productief kunstenaar. In de huiskamer hangen naast elkaar drie strijkinstrumenten. Helemaal van zink. Uiteindelijk als logo over de hele wereld gegaan. In een hoek staat een torso van een voorover gebogen vrouw, zonder hoofd en ledematen. Op een dressoir staat een houten kunstwerk, geïnspireerd op Priorij Klaarland, bewoond door de trappistinnen van Bocholt. “Ik ben zeer geïnteresseerd in de wereld van Klaarland. Kijk, hier staan twee metalen strips. Die verbeelden twee trappistinnen. Buiten staat een groot model”. Op de vensterbank staan enkele handen. Het is dat ze wit van kleur zijn, anders zou je denken dat ze van iemands lichaam zijn vervreemd. Zó echt.

Werkplaats / Atelier
In de tuin staan enkele ijzeren platen die Jan Brugman heeft gebogen. “Die moeten hier roesten, en zijn straks ook voor Klaarland”. Onder de veranda staat een gipsen zelfportret van Jan, met een blauw ijsmutsje op zijn hoofd. Je komt niet uitgekeken. Dan loopt Jan naar zijn werkplaats. “Dit is niet mijn echte atelier, want dat is gevestigd in een oud schooltje in Damsheide. We zitten daar met een collectief van vijf kunstenaars.” In de werkplaats laat Jan allerlei studies zien van beelden in was. Ook staat er de volledige apparatuur voor een donkere kamer. “Ik kan zelf foto’s ontwikkelen en afdrukken, soms fotografeer ik immers nog met een rolletje”. Dat de kunstenaar ook oude fietsen spaart, is duidelijk te zien. Een heel groot aambeeld brengt hij binnenkort naar het atelier. Op de terugweg naar de voordeur komt uit een kast nog de laatste nieuwe fotocamera tevoorschijn die Jan onlangs kocht. Met een rondleiding langs de gipsen werken in de hal wordt dit boeiende kunst-uur afgesloten. Het afscheid is zeer hartelijk en zoon Jeroen kan weer aan één van zijn vele gitaren.