Herm zorgt voor oorlogsgraven en –monumenten

In Nederland wordt op vier mei uitgebreid stilgestaan bij de herdenking van alle oorlogsslachtoffers sinds de tweede wereldoorlog, zowel militairen als burgers. Ter nagedachtenis zijn er in Nederland…Herm zorgt voor oorlogsgraven en –monumenten

29-04-2018 15:49 – Ingezonden door Redactie

In Nederland wordt op vier mei uitgebreid stilgestaan bij de herdenking van alle oorlogsslachtoffers sinds de tweede wereldoorlog, zowel militairen als burgers. Ter nagedachtenis zijn er in Nederland veel oorlogsmonumenten opgericht. Maar ook de oorlogsgraven krijgen op die dag extra aandacht. Via de gemeente worden de grafzerken soms opgepoetst, de beplanting rondom de laatste rustplaatsen wordt nagekeken en vaak wordt door de lokale pers aandacht besteed aan de plaatselijke oorlogsslachtoffers. De coördinatie van de oorlogsgraven is in handen van de Oorlogsgravenstichting (OGS) in Den Haag. In het gehele land zijn consuls aangesteld, die namens de stichting zorg dragen voor de plaatselijke graven. Herm Meeuwissen is de consul in de gemeente Cranendonck, zo’n dertig jaar terug, officieel aangesteld door het collega ven burgemeester en wethouders.

In een kamer op de eerste verdieping van het gemeentehuis in Budel komt Herm met een gezellige mok aandragen, met koffie. Zijn collega Jos Hendriks (afdeling Leefomgeving) is ook aanwezig. Herm: “Toen ik zo’n dertig jaar geleden bij de gemeente kwam, werd ik meteen benoemd tot Consul der Nederlandse Oorlogsgraven, voor deze gemeente. Sinds die tijd is aan mij namens de gemeente de zorg toevertrouwd voor de oorlogsmonumenten in de verschillende kernen van Cranendonck, en namens de OGS zorg ik ook voor de oorlogsgraven”.
Er blijken in totaal tien oorlogsgraven te zijn, gesitueerd in Budel-Dorplein. Zes ervan zijn van gesneuvelde verzetsmensen, en vier graven behoren toe aan de Gemenebest en zijn van militairen. “We zullen er straks even langs rijden”, aldus Herm, die al snel blijk geeft van een ongekende kennis van de plaatselijke historie. “Er was ooit nog ’n elfde oorlogsgraf, van Meurkens. Jammer genoeg is dit slachtoffer enkele jaren geleden herbegraven op de erebegraafplaats te Loenen. Voor de plaatselijke geschiedenis was het waardevol geweest om dit graf binnen de gemeente te mogen behouden”.

Herm vertelt uitvoerig over de graven van de verzetshelden, achter de kerk van Budel-Dorplein. Tussendoor vult Jos aan. Een verzetsgroep van vier mannen werd op beestachtige wijze door SS-ers vermoord als vergelding voor de sabotage van een Duitse trein en omdat ze een aantal NSB-ers vasthielden. Later die dag werden ook nog twee broers vermoord en achtergelaten bij de ontspoorde trein. “De zes grijze graven maken deel uit van een groter geheel dat in 1949 werd onthuld: een vijver (genaamd ‘de Peel’, de plek waar de vier werden vermoord), met daarin een beeld met vredesduif en bloem. In het water zes plaatsen waar riet opgroeit, symboliserend de zes slachtoffers. Op de grafzerken de namen van de slachtoffers, de geboorte- en de sterfdata. Jos slaat een map van de OGS open waarin de correspondentie met de stichting is opgeborgen en de inspectieverslagen van de afgelopen periode en zegt: “Bij het opfrissen van het hele terrein hebben we ook de nabestaanden betrokken; familieleden die over het hele land verspreid wonen”.

Achter de haag, op het parochieel kerkhof, staan vier witte grafzerken, waarvoor Herm óók de zorg heeft dat ze er steeds netjes uit zien. Voor deze plek hebben de Engelsen duidelijke voorschriften uitgegeven voor de groen-voorziening. “Ik vind het zo bijzonder dat onbekenden soms onderhoud doen, en er een bloemetje of een kaars bij zetten. Dat raakt me”.
Dan krijgt het interview een wending richting toekomst. “Hoe zou je de functie van consul willen laten invullen als jij met pensioen gaat”? Herm gaat eens recht zitten en zegt: “Ik heb veel affiniteit met de gemeente, vooral op het gebied van heemkunde. Dus ook met oorlog en verzet in Budel en omgeving. Bovendien was mijn vader 4,5 jaar in Indonesië als soldaat. Dat alles bij elkaar bepaalde de wijze waarop ik de afgelopen decennia voor de graven en de monumenten heb gezorgd. En ik heb dat als een eer ervaren. Ik hecht veel waarde aan de instandhouding van graven en monumenten, én aan herinneren. Daarom broed ik op een andere manier van beheren. Naar mijn mening moet het meer richting educatie en voorlichting. Vanwege de locatie van de oorlogsgraven, ligt het zwaartepunt natuurlijk in Dorplein. Maar ook voor de andere kernen is het belangrijk dat de graven en de monumenten meer en meer in de kijker komen staan”.

Enkele ogenblikken nadien start Herm zijn auto en wordt koers gezet naar de oorlogsgraven die de consul beheert. Hij kan het niet nalaten om toch nog via o.a. het herdenkingskapelletje te rijden aan de Willem de Zwijgerlaan, dat als oorlogsmonument dienst doet voor de zes mannen die sneuvelden bij politionele acties in voormalig Nederlands-Indië. Even later wordt de auto geparkeerd bij het grote herinneringscomplex in Budel-Dorplein. “Hmmm, hier moet nog wat onderhoud gepleegd worden, vóór 4 mei. Kijk, hier is de vijver met de zes rietpollen, daar staat het beeld en daarachter tegen de groene heg de zes graven van de Oorlogsgravenstichting”. Dan gaat Herm vóór naar de begraafplaats áchter de groene haag. Bij de toegangspoort het bordje ‘Oorlogsgraven van de Gemenebest’. Een vrijwilliger is op het kerkhof aan het schoffelen. Hij heeft er zichtbaar plezier in. Even later komen we weer terug bij de auto en vertelt consul Herm over de fraaie omgeving hier, en over de kolossale bomen die de Budelse herdenkingsplaats markeren.

Powered by Blog Grabber