Basisscholieren gaan zingend het jaar uit

Basisscholieren gaan zingend het jaar uitBasisscholieren gaan zingend het jaar uit

29-12-2017 11:51 – Ingezonden door Roy de Leijer

Volgens goed gebruik gaan Cranendonckse basisscholieren zingend het jaar uit. Met het zingen van een lokaal nieuwjaarslied hopen ze een goedgevulde snoepzak, speeltjes of een flinke donatie voor de spaarpot te oogsten. Deze typische nieuwjaarstraditie, die maar in weinig Brabantse wordt gehouden, vindt dit keer niet plaats op de laatste ochtend van het jaar, maar een dag eerder op zaterdag 30 december.

‘Lievrouwke, lievrouwke nijaor gève,
gi zult verdiene ’t öwig lève,
’t öwig leve is bèter gewonne,
dan um unne gulle draod gesponne.
Kiek des in oeuw körrefke
dò ligge drei roezige eppelkes in
gift wa, spaort wa,
op un ânder jaor (al) wèr (us) wa.
Koekemerello!’

Dit nieuwjaarslied, of een variant hierop, wordt zaterdag onder meer gezongen in Budel-Schoot, Budel, Soerendonk en Gastel. De tekst is niet over hetzelfde, zegt tonprater, tekstschrijver en dialectliefhebber Arian Compen uit Soerendonk: “Hier gaat het bijvoorbeeld net iets anders dan in Budel.” ‘Koekemerello’ – een samentrekking van de woorden koek(en) en karamel – wordt in zijn woonplaats niet gezongen. Dat heeft te maken met de traditie dat de aan-huis-concerten in Soerendonk vooral met muntgeld worden beloond.
In de andere Cranendonckse kernen worden de kinderen van oudsher vooral op snoep getrakteerd.

Het nieuwjaarslied, dat volgens goed gebruik op oudejaarsdag wordt gezongen, is meer dan honderd jaar oud. Wanneer het precies en door wie het is geschreven is niet bekend.
Harrie Jaspers van heemkundekring De Baronie van Cranendonck geeft aan dat het nieuwjaarszingen met de tijd meegaat. Jaspers: “Vroeger was het een bijzonder extraatje. Tegenwoordig hebben de kinderen aan snoep geen gebrek, zeker niet na de afgelopen feestdagen.”
Als kind ging hij vroeger heel Gastel rond. “We gingen alle huizen af”, weet Jaspers, die tegenwoordig in Budel-Schoot woont.
In Budel werd er vroeger, na de ochtendmis van acht uur, bij de pastorie met zingen begonnen. Jaspers: “Daarna trokken alle kinderen naar het gemeentehuis en vervolgens werd er in de eigen wijk of buurt gezongen.” De laatste jaren wordt er vaak alleen maar in de winkelstraten gezongen. Steeds meer kinderen uit de andere Cranendonckse kernen laten hun zangtalent in het centrum van Budel horen. “Hier in Budel-Schoot wordt er in de wijken amper nog gezongen”, zegt Jaspers.
“Het nieuwjaarszingen evolueert”, vervolgt Jaspers, “vroeger werd er ook op zondag langs de deuren gegaan. Omdat er tegenwoordig steeds vaker bij winkels wordt gezongen, wordt daar nu om praktische redenen van afgeweken.”

In Soerendonk is dit jaar een campagne gehouden om het lokale erfgoed in stand te houden. Compen: “We merken dat de belangstelling voor het nieuwjaarszingen terugloopt. Het dorp kent steeds meer nieuwe bewoners die niet bekend zijn met deze traditie. Dat geldt ook voor hun kinderen. Hierdoor ontstaat er een wisselwerking: steeds minder mensen doen de deur open, waardoor er vervolgens minder kinderen op pad gaan.”
Compen verzorgde onlangs een gastles bij basisschool St. Joan in Soerendonk. Compen: “We hebben een hele ochtend samen gezongen met de leerlingen van de basisschool. Daarnaast zijn er onder meer flyers en posters verspreid, zodat het nieuwjaarszingen niemand meer kan ontgaan.”

Volgens goed gebruik vindt het nieuwjaarszingen plaats van 08.00 tot 12.00 uur. In Budel kunnen kinderen zaterdag van 09.00 tot 10.30 uur zingen in de hal van het gemeentehuis. Daar worden ze getrakteerd door burgemeester Henri de Wijkerslooth. In het gemeentehuis liggen vijfhonderd snoepzakken klaar.

Powered by Blog Grabber