Indrukwekkende plechtigheid bij Toom Crash Monument 1944

Met onder meer een bloemenhulde, een zogeheten fly-by, een minuut stilte én de onthulling van een monument, werden afgelopen zondag de bemanningsleden van een tijdens de Tweede Wereldoorlog in Budel gecrashte…Indrukwekkende plechtigheid bij Toom Crash Monument 1944

01-06-2017 12:57 – Ingezonden door Roy de Leijer – Foto’s DeMeus

Met onder meer een bloemenhulde, een zogeheten fly-by, een minuut stilte én de onthulling van een monument, werden afgelopen zondag de bemanningsleden van een tijdens de Tweede Wereldoorlog in Budel gecrashte geallieerde bommenwerper herdacht en geëerd. De indrukwekkende plechtigheid op de grens van Nederland en België werd bezocht door ruim driehonderd belangstellenden, waaronder ooggetuigen van de vliegtuigcrash, oorlogsveteranen en nabestaanden, die soms van ver waren gekomen.

Op het informatiebord bij het Toom Crash Monument 1944 aan de Asbroekweg in Budel, staan de namen van de acht bemanningsleden van de gecrashte Halifaxbommenwerper van het Canadese 432 (Leaside) squadron. Hun toestel werd in de nacht van 27 op 28 mei 1944 neergeschoten door een Duitse nachtjager. De vliegeniers – allemaal in de twintig – waren afkomstig uit vier landen: Canada, Groot-Brittannië, Ierland en de VS. Walter Rowan, Robert Hall, Jack Gouinlock en Donald Rutherford overleefden de crash. Dit in tegenstelling tot piloot Howard Menzies, wiens parachute haperde.
 
Van hun collega-bemanningsleden John Clarke, Thomas McClay en Hebert Rodgers ontbreekt tot op heden ieder spoor. Menzies werd na de bevrijding begraven op de Canadese begraafplaats in Groesbeek. Zijn drie vermiste collega’s staan vermeld op de Runnymede Memorial in London. Samen met ruim 20.000 andere vermiste vliegeniers, die niet terugkeerden van de missies van het Britse Bomber Command. Deze operaties kostten uiteindelijk ruim 55.000 mensen het leven. Dit is 44 procent van alle ingezette manschappen.

Een eenmotorige AT-16 Harvard, geheel in gele uitvoering, opgestegen vanaf vliegbasis Gilze-Rijen voerde zondag een gedeeltelijk reconstructie uit van de laatste vlucht van de Halifaxbommenwerper. Daarbij werd net als 73 jaar geleden boven ‘Driebok’ een scherpe bocht gemaakt. Daardoor werd destijds voorkomen dat het vliegtuig midden in het dorp zou neerstorten. Ook kreeg de bemanning meer tijd om een parachutesprong te maken. Daarnaast eerde de piloot van de vliegende oldtimer de overleden vliegeniers met een zogeheten fly-by.
Ook op verschillende andere manieren werden de bemanningsleden herdacht en geëerd. Dit gebeurde onder meer met een bloemenhulde, het spelen van de ‘Last Post’, en een minuut stilte. Verder werd er bij het monument zand uitgestrooid uit Canada, Groot-Brittannië, Ierland en de VS.
Het gedenkteken werd onthuld door nabestaanden en hun familieleden, scholier Loes Bergmans van basisschool De Triolier in Budel, en de Cranendonckse burgemeester Marga Vermue. Het Budelse monument, dat bestaat uit een vliegtuigpropeller en twee originele draagbalken, die eerder waren verwerkt in een melkkar, heeft twee betekenissen. Op de eerste plaats ter nagedachtenis aan de omgekomen bemanning. Daarnaast is het blijvende herinnering dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Na de onthulling werd het monument ingezegend door pastoor Ton Sip van de parochie Heilige Cornelius.
In haar toespraak sprak burgemeester Vermue haar waardering uit voor het werk van de projectgroep Toom Crash Monument 1944. Ze vond het belangrijk dat er ook ruim 70 jaar na de Tweede Wereldoorlog nog altijd lokale herdenkingsinitiatieven worden genomen. Vermue: “Het aantal mensen dat deze periode bewust heeft meegemaakt wordt steeds kleiner. De verhalen uit die tijd zijn daarom zo belangrijk om te delen, om niet te vergeten. Zo ook de crash van de Halifax. Ik heb veel waardering voor de grote bijdrage die geleverd wordt om de lokale oorlogsgeschiedenis levend te houden. En daarmee onze bewustwording van wat vrijheid betekent. Van groot belang zijn daarbij de lokale verhalen, die een geschiedenis openbaren die onze Budelse geschiedenis overstijgt.”

Powered by Blog Grabber