“Nachtzwaluw vangen en ringen”

REGIO – Ieder jaar neemt Wil Beeren belangstellende mee op een wandeling om Nachtzwaluwen te horen roepen en hopelijk te zien vliegen. De soort nestelt op heidevelden met enige opslag en aan randen van stuifzanden. De Veluwe, Noord-Brabant en Noord-Limburg nemen een groot deel van de landelijke populatie voor hun rekening. De aantallen namen na 1950 dramatisch af, door het verdwijnen van zijn habitat. Door herstel van heidevelden en selectieve boskap neemt het aantal broedparen  langzaam toe. De nachtzwaluw is onder verschillende namen bekend. De meest gebruikte alternatieve naam, die ook in veel andere talen is terug te vinden, is geitenmelker, wat ook de letterlijke betekenis is van de Latijnse naam Caprimulgus.  Rond de Nachtzwaluw bestaan allerlei sagen en mythen, die helaas geen van allen enige positieve eigenschappen aan de vogel toedichten. Zo wordt hij wel de geitenmelker genoemd omdat men dacht dat de vogel ’s nachts bij schapen en geiten melk dronk. Het vreemde en onheilspellend  geluid, in de schemer, en zijn enorme mond heeft zeer zeker bijgedragen aan de mythische verhalen. Hij heeft een enorme mond, waar een geit speen in kan, omdat zijn voedsel voornamelijk bestaat uit nachtvlinders.  Om de Nachtzwaluw beter te leren kennen en ze zo ook beter te kunnen beschermen is het van belang dat we weten hoe ze leven. Een van de middelen daartoe is het ringen van deze vogel.

Wil Beeren is een gecertifieerde ringer die deze vogels daarvoor mag vangen.

Het ringen; Voordat Wil de vogels kan gaan vangen is hij al vele avonduren in het veld geweest om te inventariseren waar ze broeden. ’n Uur voordat de schermer valt zet hij, op een mogelijk territorium, een vangnet op. Als de schermer valt en de nachtzwaluw laat zich horen wordt er een elektronische roep geplaatst die de vogel in het net moet lokken.

Afgelopen week ergens op de loozerheide (Loozerheide ligt tussen Dorplein en Weert. Loozerheide het meest westelijke deel van de oorspronkelijke Loozerheide ligt in België bij Lozen, is geen heide maar een bosschage van div bomen en voormalige hooiland) was de plaats om de Nachtzwaluw te vangen. Voor een succesvolle vangst is een windstille zwoele zomeravond ideaal. Aanvankelijk waren de voortekenen gunstig maar het koelde snel af, wat de kansen minimaliseerde. Toch werd er een roep gehoord en de geluidinstallatie in gereedheid gebracht en toen begon het wachten, wachten, wachten en nog wat wachten, net toen er werd besloten om de poging te staken was er succes en wat voor een succes zou later blijken. Voor een Ringer zijn er een aantal criteria, buiten het aantal vogels, die een succesvolle vangst bepalen.

1. Ongeringde vogel

2. Geringde vogel

3. Door de Ringer zelf geringde vogel

4. Vogel met ring en een gekleurde ring. Dit is een vogel die voor een bijzonder project is geringd. Als je zo’n vogel vangst is dit wel het summum wat je kunt vangen.

En deze nachtzwaluw was zo’n vogel, hij had een normale ring en een gekleurde ring met het nummer H67. Zowel Wil als de wetenschappelijke onderzoeker Dr. Ruben Evens, die de vogel ooit heeft geringd, zijn in hun nopjes. Van deze vogel is nu bekend waar ( Eksel ) en wanneer ( 24-07-2017) hij is gering , waar hij nu broedt hoe zijn conditie is. Nadat alles was genoteerd; lengte vleugel, gewicht ( 54,7 gram, was aan de magere kant), ringnummers, algehele conditie, bijzonderheden, enz, kreeg de Nachtzwaluw weer zijn vrijheid. Maar er was nog een toetje voor de avond; een Roodborsttapuit zat in het net. Ook deze vogel werd onderzocht ( gewicht 14,46 gram) kreeg een ring en zijn vrijheid. 

Het was al bij al een fascinerende avond, waar weer een heel klein beetje van de sluier van de mysterieuze heidevogel is opgelicht.