De Kruistochten hebben vooral ellende opgeleverd

BUDEL – Waren de Kruistochten een rechtvaardige Christelijke uiting of een verschrikkelijk bloedbad? Het merendeel van de ongeveer zestig luisteraars die naar Het Kerkje kwamen voor de lezing van Teun Ras zullen na zijn verhaal naar het tweede neigen. Teun gaf een beeldende lezing waarin hij inging op allerlei facetten van de religieuze oorlogen. 

Tekst en foto’s door Bert Slenders

De oud-leraar Nederlands uit Gastel had duidelijk kosten noch moeite gespaard voor zijn lezing over de Kruistochten. Zo had hij niet alleen een vlot geschreven en diepgaand  historisch verhaal geschreven, ook kreeg men voor de vijf euro entree het boek Kruistocht in Spijkerbroek en heerlijke wijn in de pauze.

Paus Urbanus II was de grote aanstichter van de heilige oorlogen vertelde Teun, omdat de paus in een kerkelijke vergadering opriep tot de Eerste Kruistocht. Urbanus maakte het Islamitische volk zwart en riep op tot de herovering van heilige plaatsen Jeruzalem en Constantinopel. Het op pad gaan om bloed te vergieten voor Gods wil was een goede religieuze daad: wie gehoor gaf aan de oproep werd vergeven van alle zonden en was verzekerd van een plek in de hemel. En dat was voor de middeleeuwer die zijn hele leven moest vrezen voor het hiernamaals natuurlijk een verleidelijk aanbod. 

Wie op pad ging voor de heilige oorlog kreeg het echter heel erg zwaar, zo maakte Teun duidelijk. De voettocht van honderden kilometers bleek voor de gewone burger een schier onmogelijke taak. Uitdagingen waren onder meer een gebrek aan drinkwater, onherbergzame paden, smerige herbergen, moordende struikrovers, uitputting, blessures en het ontbreken van bruikbare kaarten. De meeste mensen van het gewone volk die ervoor kozen om een rood kruis op hun jas te naaien stierven dan ook ver voor de eindstreep. De leveranciers van rozenkransen en andere merchandise hadden het beter bekeken, want deze waren niet aan te slepen. 

Ridders onder leiding van edelen gingen het beter af, maar ook zij konden niet heen om de klimatologische uitdagingen van bijvoorbeeld een woestijn. Uiteindelijk lukte het om Jeruzalem te veroveren, wat gepaard ging met het vermoorden van tienduizenden onschuldige moslims en joden, verkrachting en plundering. Maar met slechts één succesvolle onderneming en acht gefaalde pogingen, noemt Teun De Kruistochten een zwarte bladzijde uit de Europese geschiedenis. De religieuze oorlog wordt nog steeds aangehaald door bepaalde Moslims als een soort erfzonde van Christelijk Europa, vertelde Teun. En als je naar de geschiedenis kijkt, wat verschilt een kruisvaarder van vroeger dan eigenlijk met een religieuze terrorist van nu?

De Kruistochten hadden gelukkig ook positieve gevolgen. Dat kwam vooral doordat de kruisvaarders onder de indruk waren van Arabische keuken. In Europa werden zo koffie, kaneel, het recept voor bladerdeeg, citroenen, gember en sinaasappels geïntroduceerd.  Over dit fruit had Teun nog een grappige anekdote, want het woord sinaasappel blijkt afgeleid van China’s appels. Terwijl het Franse woord orange, toch een stuk dichter in de buurt komt van het authentieke Perzische ‘narang’.   

Na de lezing volgde er een welverdiend luid applaus. Teun bewees wederom dat hij een historisch onderwerp boeiend, vermakelijk en actueel kan maken met een goed geschreven verhaal.  Liefhebbers van de geschiedenis kwamen aan hun trekken, terwijl er ook veel ruimte was voor luchtigheid. Teun is overigens alweer bezig met zijn volgend verhaal, dus dat belooft wat!