Barbiersstok is weer ‘in’

Budel-Schoot – De kapper van vroeger is een hele ándere dan die van tegenwoordig. Kon je vroeger laten knippen en scheren, tegenwoordig wordt de barbier steeds meer gezien als wellnesszaak. De prijslijst wordt alsmaar uitgebreider en de naam verandert van kapper, via kapsalon naar barbershop. Het interieur doet steeds vaker nostalgisch aan, liefst in een Amerikaanse sfeer. Ook de buitenkant krijgt de nodige aandacht. In Barbershop Picaso aan de Grootschoterweg 112A in Schoot is echter niks bekend over het hoe en waarom van de typische barbiersstok.

Tekst en foto Evert Meijs

Om de uitstraling aan de buitengevel gaat het deze week. Het is weer helemaal ‘in’ om als herkenningsteken een kapperspaal buiten te hangen, een barbiersstok of ook wel barbierspaal genoemd. Door dit ornament als uithangbord te gebruiken, trekt het de aandacht van de klant, zéker als de stok ook nog draait.

Paal met wasbak
Was het vroeger een witte houten stok met een rode spiraal , tegenwoordig is het een draaiend mechanisme, zichtbaar achter glas, en van binnenuit verlicht. Maar op de vraag waarom nou juist zo’n kapperspaal aan de gevel, kan kapper Mohamed Alsalhi geen antwoord gegeven. Het geheim is echter, dat het gebruik van de barbierspaal terug gaat tot aan de middeleeuwen. Het was de periode dat barbiers nog mochten aderlaten en dat het bloedrode verband werd gewassen en te droge werd gehangen aan de witte stok. Door de wind raakten de doeken verstrengeld, en leek het wel een spiraal. Soms ook was onder de paal een wasbak bevestigd, herinnerend aan de bloedzuigers die daarin bewaard werden. De patiënt greep tijdens het aderlaten de witte paal vast tegen de pijn, maar ook om de aders te laten opzwellen tijdens de ingreep.

Blauw, rood, wit
Barbiers en kappers voerden allerlei kleinere en grotere operaties uit, waaronder het trekken van tanden. In Engeland kwam een verordening dat chirurgen een rood-witte paal moesten gaan gebruiken, en barbiers een blauw-wit gekleurde staf.  Deze verordening waaide over naar Frankrijk. In Amerika is nog een fabrikant die de originele kapperspalen maakt. De grootste kappersstok in de Verenigde Staten is bijna 22 meter lang!

In Budel-Schoot aan de Grootschoterweg hangt dus een moderne barbiersstok. Dit elektrische herkenningsteken heeft én blauwe én rode strepen en bovenop de ‘stok’ een ronde witte lamp. De binnenkant kan ronddraaien en geeft een grappig effect. Kapper Mohamed weet wel precies te melden dat zijn zaak op 20 maart 2019 werd geopend. “Maar ik kan niet begrijpen wat u bedoelt met die barbiersstok”, zegt hij. 

Dat de ondernemer niet precies op de hoogte is van de herkomst van de barbierspaal, valt hem niet te verwijten. “Ik ben afkomstig uit Irak en ken dus nog niet alle gewoonten en gebruiken”, verontschuldigt hij zich. Maar je kunt er wel –volgens de reclame boven de winkelruit- ‘Haar knippen met het nieuwste internationale model’. En daar gaat het per slot van rekening om.