Rioolgemaal Budel dit jaar op de schop

BUDEL – Aan de rotonde bij de Burgemeester van Houtstraat / Nieuwe(n)dijk bevinden zich enkele markante objecten. Behalve het monument van Antonius Mathijsen als uitvinder van het gipsverband, is hier ook voor liefhebbers van zendapparatuur het Museum Jan Corver. Daar tussenin staat al decennia lang aan de Broekkant het rioolgemaal van Waterschap de Dommel. Op voorstel van Leonie Bruggink- van der Steen, bestuurslid van Waterschap De Dommel en lid van de Algemene Waterschapspartij,  vindt er een ontmoeting plaats met projectleider Teun van Esch van het Waterschap. Want het gemaal moet op de schop.

Tekst en foto’s Evert Meijs

Het interview voor HAC Weekblad volgt op een werkbespreking van Teun van Esch met Jeroen Blommaart, bedrijfsleider van Van der Linden pomptechniek uit ’s-Hertogenbosch. “In de jaren tachtig kwam ik al hier en stond dit gebouwtje er al”, weet Blommaart te melden. “De tijd is rijp om groot onderhoud te plegen aan dit gemaal. Daarover is nu overleg met de buren”, en hij trekt een oranje hesje aan. ’n Half uur later komen beide heren terug van het overleg en neemt Van Esch het woord. “Op de plek waar we nu staan komt het rioolwater van Budel vanzelf binnengestroomd. En vanuit Budel-Dorplein wordt het naar hier gepompt.” De projectleider wijst naar een dikke gele buis die zich als een zwanenhals in het gemaal bevindt. De dikke pijp is door de ramen duidelijk zichtbaar. “De hals zorgt er al jaren voor dat het rioolwater niet terugstroomt. Dan gaat het vanuit dit gebouwtje naar de plek met al die deksels daar, en wordt verzameld in de zogenaamde natte of ontvangstkelder”, aldus Van Esch en hij wijst naar een betonnen vloer waarin diverse stalen luiken  zijn verwerkt, afgegrendeld met fikse hangsloten. Ook onder het plateau bevindt zich de droge kelder, waarin pompen staan opgesteld. Deze machines zuigen het rioolwater uit de natte kelder en stuwen het ’t riool in, richting de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Soerendonk, nabij de snelweg.

Schakelkasten
Dan loopt Teun van Esch richting het gebouwtje met de hoge ramen en vertelt dat de pompen vroeger onderin het pandje stonden. Binnen loopt een stenen trap naar beneden, waar nog een dikke pijp zichtbaar is. “Rond 1990 zijn de pompen enkele tientallen meters verhuisd vanuit dit gebouwtje naar onder die luiken. In dit gebouwtje staan nu nog enkele schakelkasten die de pompen bedienen. Die kasten mogen niet onder de grond komen, dat zou te gevaarlijk zijn bij wateroverlast vanwege bijvoorbeeld lekkage in het riool”, zo weet de projectleider te melden. Dan richt het gesprek zich vooral op het gebouwtje zelf. Er blijken meerdere rioolgemalen te zijn, maar dit ‘huisje’ is wel uniek te noemen. De gemeente Cranendonck kent het gebouw een bepaalde waarde toe en wil het daarom in de toekomst in eigendom overnemen.

Grote renovatie
“Het werk wat wij doen is dankbaar maar wel onzichtbaar”, zo legt Van Esch uit. “Alles wat wij doen is verborgen voor de buitenwereld. De leidingen liggen in de grond, pompen staan vaak in kelders en vanwege veiligheid is alles afgesloten met luiken.” Uiteindelijk spant het Waterschap zich in om het rioolwater te zuiveren tot schoon oppervlaktewater voor de Buulder Aa. Vanwege een grote renovatie van het gemaal zullen de leidingen, de pompen en de elektra dit jaar worden vervangen om daardoor te allen tijde rioolwater te kunnen blijven innemen van mensen die douchen en de wc doortrekken. “Dit werk zal ongeveer drie maanden gaan duren. Het gebouwtje zal dan buiten gebruik komen”, zegt Van Esch. Behalve de renovatie wordt er op het grasveldje ernaast een forse put gebouwd voor apparatuur die kan meten hoeveel kubieke meters rioolwater passeren. “Dat doen we de laatste jaren bij elke renovatie.” 

Tijdelijke pompinstallatie
Tijdens de werkzaamheden wordt een deel van het gemaal buiten werk gesteld en wordt gebruik gemaakt van een tijdelijke pompinstallatie om het afvalwater ongestoord te kunnen doorsturen naar de zuiveringsinstallatie. 

Op het veldje naast het complex staat in de grond een fraaie gevelsteen met de ingebeitelde tekst ‘riool WD’. Hiermee wordt aangeduid ‘riool Waterschap de Dommel’. Vlak bij deze steen komt een standaard huisje op het grasveldje, met daarin nieuwe schakelkasten en een nieuwe zwanenhals om te voorkomen dat het rioolwater terugstroomt. Projectleider binnen de afvalwaterketen Teun van Esch bereidt het project grondig voor. Da’s duidelijk. De communicatieafdeling organiseer op donderdag 14 mei 2020 om 15:00 uur een telefonisch spreekuur voor inwoners van Budel die vragen hebben over het project. Zij kunnen hiervoor bellen naar 0411-618618 en worden dan doorgeschakeld naar projectleider Teun van Esch.