Budelse Brouwerij timmert al anderhalve eeuw aan de weg

BUDEL – Vrijdag 11 september is het precies 150 jaar geleden dat in Budel Brouwerij de Hoop werd opgericht door Gerardus Arts. Waar aanvankelijk de lokale markt werd bediend, stroomt het Budels Bier tegenwoordig in tal van dorpen en steden uit de tap, tot in Sint-Petersburg toe.

Door Roy de Leijer

Na het overlijden van Gérard Arts in 1981 kwamen zijn kinderen Gerard, Carine en Harry aan het roer van de Budelse Brouwerij te staan. Zij vormen de vierde generatie van het brouwersgeslacht. Hun vader introduceerde aan het eind van de jaren vijftig de merknaam Budels Bier. Die naam werd in de volksmond al langer gebruikt voor het bier van Brouwerij de Hoop. Het anker in het huidige logo herinnert aan de oorspronkelijke naam.

De brouwerij, met het karakteristieke brouwhuis, is niet meer weg te denken uit het centrum van Budel. “Al zolang de brouwerij bestaat zijn we hier gevestigd”, vertelt Carine Arts. 

Het bedrijf, dat een twintigtal medewerkers telt, gaat met de tijd mee. Zo zijn de koperen ketels van het brouwhuis aan het begin van deze eeuw vervangen door roestvaststalen exemplaren. Sinds een paar jaar helpen robotarmen bij de afvullen van fusten en flessen, met name om de flexibiliteit in de werkzaamheden te vergroten. Dat is ook wel nodig, want er worden 22 verschillende soorten bier gebrouwen, waaronder het paradepaardje Budels Pilsener. 

Vanaf 1963 toen de Duitse militairen in Budel neerstreken braken er niet alleen gouden tijden aan voor de middenstand en horeca in het dorp, maar ook voor de lokale brouwerij, die het merendeel van de cafés én de legerplaats van drank voorzag. In die tijd werden er drie soorten bier geproduceerd: Budels Pilsener, Budels Oud Bruin en Budels Bockbier. 

De laatste decennia hebben veel cafés de deuren moeten sluiten. Harry Arts: “Dat komt niet alleen door het vertrek van de militairen, ook de manier waarop mensen uitgaan is in de loop der jaren veranderd. Dat is mede gekomen door de opkomst van festivals. Ook de verhoging van de alcoholleeftijd en het rookverbod in de horeca heeft hierop zijn uitwerking gehad.”

De lichtbakken van de bierbrouwerij hangen tegenwoordig ook aan de gevels van gebouwen in hippe buurten als Strijp-S in Eindhoven. “Steeds meer horecabedrijven willen zich met een bier van een kleine brouwerij onderscheiden. Zij kiezen bewust voor Budels”, zegt Carine.

Op meerdere horecazaken in de Randstad prijkt al meer dan 25 jaar het logo van de Budelse Brouwerij. Zelfs in Sint-Petersburg stroomt Budels Bier uit de tap. Inmiddels wordt er geëxporteerd naar onder meer het Verenigd Koninkrijk, België, Spanje, Rusland en Scandinavië. 

De Budels Brouwerij is altijd zelfstandig gebleven. Ondanks de dominantie van enkele grote biermultinationals is de markt heden ten dage enorm versnipperd. Harry: “In 1985 telde Nederland slechts twintig brouwerijen. Inmiddels zijn dat er, vooral dankzij de opkomst van hobby- en thuisbrouwerijen zo’n 800.” Dit enorme aanbod zorgt voor de nodige uitdagingen. 

Carine: “Deze ontwikkeling sluit aan bij de beleving van de consument, die het leuk vindt om nieuwe dingen te ontdekken. Het is ook niet langer vanzelfsprekend dat mensen in Budel ons bier drinken.” Gerard vult aan: “De smaakbeleving is nog belangrijker geworden. Er wordt ook meer over bier gesproken.”

Aan smaken is bij de Budelse Brouwerij geen gebrek, dit dankzij Gerard, die met veel enthousiasme zelf  alle nieuwe bieren ontwikkelt. Vanaf het midden van de jaren tachtig werden verschillende nieuwe speciaalbieren op de markt gebracht. Na Budels Alt, Budels Parel en Capucijn volgden onder meer Witte Parel, Budels Weizen, Budels Golden Ale en Budels IPA.

De brouwerij heeft zich ook met haar biologische bieren op de kaart gezet. Inmiddels zijn 12 van de 22 bieren biologisch. Het gevarieerde assortiment is landelijk verkrijgbaar in diverse supermarkten, bij drankenspeciaalzaken en natuurvoedingswinkels.

Carine: “Toen we hiermee begonnen was dit voor veel mensen nog een onbekend terrein. Inmiddels hebben we 20 jaar ervaring en is het breed geaccepteerd.” Datzelfde geldt voor alcoholvrij bier. Gerard: “Ook dat maken we al ruim 20 jaar, maar pas de laatste jaren is het breed geaccepteerd in de samenleving. Dat komt onder meer doordat we door allerlei nieuwe technieken de smaak hebben kunnen verbeteren. Het is bovendien best bijzonder dat we als kleine brouwerij vier verschillende soorten alcoholvrij bier produceren.” Dat doet de brouwerij overigens niet onverdienstelijk. Budels Malt 0,0% Bio werd in 2017 in de smaaktest van de Consumentenbond als het meest smaakvolle alcoholvrije bier gekozen.

De brouwerij had het 150-jarig bestaan groots willen vieren, maar de plannen voor het jubileumfeest konden na de corona-uitbraak grotendeels de prullenbak in. Harry: “Afhankelijk van hoe het virus zich de komende maanden ontwikkelt zullen we kijken wat er nog mogelijk is.”

Om het jubileum niet helemaal ongemerkt voorbij te laten gaan heeft de brouwerij een geschenkverpakking op de markt gebracht. In ieder doosje zitten drie flesjes bier met historische etiketten.

De stilstand van de horeca heeft ook de Budelse Brouwerij zwaar geraakt. Harry: “Het lastige daarbij is dat we op dit moment niet weten hoe lang de crisis doorwerkt. Normaal gesproken hadden we net de kermis in Budel achter de rug. Ook het carnaval is hoogst onzeker.”

Toch blijft de vierde generatie brouwers positief als het gaat om de toekomst van het familiebedrijf. Harry: “Wij zijn enorm trots op ons bedrijf en uit de reacties op het jubileum blijkt dat veel inwoners van Budel dat ook zijn.”