Buurtanalyse Hamont-Lo; rustige buurt waar men zich thuisvoelts

HAMONT-ACHEL – Hamont-Achel zet in op zorgzame buurten. Een sterke buurt is een plaats waar iedereen zich thuis voelt, waar er voldoende ontmoetingskansen zijn en waar buurtbewoners elkaar helpen. Ook is er een toegankelijk professioneel zorgaanbod aanwezig dat afgestemd is op de noden en zijn ook de publieke ruimte en huisvesting aangepast aan de bewoners. Om buurten te creëren waar deze kenmerken aanwezig zijn, is een analyse van het gebied de eerste stap. Om die reden voerde het stadsbestuur inmiddels een buurtanalyse uit in de eerste Hamont-Achelse ‘buurt’, zijnde Hamont-Lo. De resultaten hiervan werden afgelopen week bekendgemaakt tijdens twee infovergaderingen voor de buurt.

Voor het project Buurtzorg is Hamont-Achel opgedeeld in 4 delen: Hamont-centrum, Achel-centrum, Achel-Statie en Hamont-Lo. Deze laatste buurt beslaat binnen dit project een groter gebied dan oorspronkelijk, namelijk Hamont-Lo én alle straten ten zuiden van de spoorlijn. In de periode van september 2019 tot februari 2020 werd hier een zowel kwantitatieve analyse uitgevoerd op basis van objectieve gegevens alsook een kwalitatieve analyse waarin gesprekken gevoerd werden met professionele actoren zoals scholen, huisartsen, politiezone HANO… sleutelfiguren en bewoners. 

De bevindingen van de buurtanalyse in Hamont-Lo werden tijdens infovergaderingen op 23 en 24 september toegelicht aan de buurtbewoners. Normaal was dit voorzien in maart 2020, maar omwille van de coronapandemie werd dit uitgesteld.

Weinig divers, maar aangenaam wonen

Over het algemeen wordt Hamont-Lo gezien als een rustige buurt en voelen bewoners er zich thuis. Professioneel betrokken actoren gaven ook aan om weinig klachten te hebben ontvangen uit dit gehucht. In deze buurt zijn er weinig mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie gevestigd. De bevolking bestaat voornamelijk uit Belgen en Nederlanders en is dan ook weinig divers. Wat betreft het woningbestand zijn er voornamelijk particuliere woningen aanwezig en twee sociale woonwijken. Aangepaste huisvesting voor onder andere ouderen is er moeilijk te vinden. 

Op vele plaatsen in Hamont-Lo is er een goede burensamenhang. Mensen kennen er hun buren. Buurtactiviteiten zijn van belang voor deze onderlinge contacten. Als er een buurtcomité of burengroep aanwezig is, zorgen zij veelal voor het onthaal van nieuwe buurtbewoners. De initiatiefnemers hierin geven duidelijk aan dat twee buurtactiviteiten per jaar meer dan voldoende is. Het is immers niet gemakkelijk om geëngageerde bewoners te vinden die iets mee willen organiseren en jongere gezinnen hebben naast hun druk leven vaak geen tijd om extra dingen op te nemen. 

Parochiezaal als centrale ontmoetingsplaats

Het aanbod van verenigingen en activiteiten in Hamont-Lo is niet heel uitgebreid, maar voelt voor de bewoners aan als voldoende. Er is voor ieder wat wils en daar moet men op verder bouwen. Een betere bekendmaking van het aanbod is voor sommigen een must. Daarnaast is de jaarlijkse kermis hét dorpsevent en fungeert de parochiezaal als centrale ontmoetingsplaats. Bewoners geven aan dat een betere verbinding en opwaardering van dit gebouw, het terras en de speeltuin samen met bredere openingsuren van deze plek een multifunctionele ontmoetingsplaats zou kunnen creëren voor de buurt. Naast de parochiezaal vormt ook de school een binding tussen jonge en/of nieuwe gezinnen met kinderen. 

De Bergwijk is vragende partij voor een opwaardering van het plein en heeft specifieke vraag naar buurtactiviteiten. Momenteel nodigt deze locatie niet uit voor spontante ontmoeting. Verder zijn er in Hamont-Lo bijna geen ontmoetingsplekken voorzien binnen de openbare ruimte, maar echt een behoefte hieraan wordt niet aangegeven.

Burenhulp

De buurtbewoners in Hamont-Lo staan voor elkaar klaar en helpen mekaar, zeker in noodgevallen. Maar hoewel op de meeste plaatsen burenhulp aanwezig is, is het toch vaak de familie die deze taken op zich neemt. Opvallend is dat veel oudere mensen familie in de buurt hebben wonen. Ook de inschakeling van professionele hulp wordt door de familieleden gedaan. 

Over het algemeen heerst de gedachte dat mensen in Hamont-Lo de weg naar professionele hulp wel vinden, maar dat het aanbod breed en versnipperd is. Zeker in complexe hulpverleningssituaties is de weg hierin vinden niet vanzelfsprekend. Informatie bekomen vraagt tijd en de nabije omgeving heeft niet altijd weet of er daadwerkelijk een hulpvraag is.

Verder vormen het openbaar vervoer en de mobiliteit een probleem voor mensen in Hamont-Lo die minder mobiel zijn. Dit treft vooral ouderen. Daarnaast is op bepaalde plaatsen het verkeer een pijnpunt en zijn er hier en daar bemerkingen die met openbare ruimte te maken hebben.

Mogelijke acties en aandachtspunten 

Over het algemeen kan gesteld worden dat het leven op ’t Lo als positief ervaren wordt. Op basis van zowel de kwantitatieve als kwalitatieve analyse van Hamont-Lo springen er natuurlijk wel een aantal aanbevelingen en aandachtspunten uit. Om meer verbinding te creëren in de buurt, zijn er drie potentiële aanbevelingen, namelijk het toepassen van laagdrempelige manieren om ontmoeting te stimuleren, het beter bekendmaken van het ontmoetings- en verenigingenaanbod, alsook de opwaardering van de parochiezaal met bijhorend terras en speeltuintje. 

Daarnaast kwamen er ook een aantal aandachtspunten naar boven voor specifieke plaatsen of een welbepaalde doelgroep. Denk maar aan het zwaar verkeer en de overdreven snelheid in enkele straten, mobiliteitsproblemen voor mensen die minder mobiel zijn of niet beschikken over een eigen vervoersmiddel en de vergrijzing die eraan komt in Hamont-Lo. 

De resultaten van deze buurtanalyse in Hamont-Lo worden na toetsing met het beleid en de bewoners vertaald in een gedragen en concreet actieplan. Met het engagement dat voortvloeit uit dit actieplan wordt er constructief op Hamont-Lo ingezet om deze buurt verder te doen groeien naar een warme leefomgeving waar ontmoeting en oog voor elkaar vanzelfsprekend zijn en waarbij men gemakkelijk de weg naar hulp en dienstverlening kan vinden. 

De eerstvolgende buurtanalyse vindt plaats in Achel-Statie en ging reeds van start in juli 2020.