Nederland van-het-gas-af?

Al gaan we terug naar de berenvellen, Nederland zal het wereldklimaat niet redden. 

De Nederlandse regering dicteerde enige jaren geleden dat alle bestaande gebouwen en huizen uiterlijk 2050 van-het-gas-af moeten zijn. Dat terwijl de wereld het gas omarmt en de EU het als ideale transfer-brandstof ziet. We moeten zuinig zijn op de aarde, maar Nederland-van-het-gas-af is een brug te ver, zoals hieronder zal blijken.

Die ca. 8 miljoen bestaande gebouwen/huizen moeten van-het-gas-af, naar b.v. de “all-electric” oplossing met warmtepompen. (prof. Slootweg van de Technische Universiteit Eindhoven: miljoenen daarvan krijg je redelijkerwijs niet warm zonder gas!) All-Electric, dat bekt zo lekker als warmte-alternatief, vooral voor mensen die niet weten wat ervoor komt kijken. Echter voor iedere ‘All-electric-wijk’ geldt dat het elektriciteitsnet daar stevig verzwaard moet worden. Want voor elke m³ gas die je uitspaart, verbruik je een aantal kWh elektriciteit extra. Op grotere schaal speelt dit verzwaren al vanwege de vele zonne- en windparken. Dat is een langjarig proces, waarbij het nijpend tekort aan technici een enorme bottleneck zal blijken. Men denkt dit te ondervangen met zonnepanelen op de daken, maar die leveren net niet als je de meeste warmte nodig hebt. 

In 2018 werd een aantal ‘proefwijken’ aangewezen, waar het gas zou worden afgesloten nadat de huizen geschikt zouden zijn gemaakt voor duurzame verwarming. Eerst zou dat weinig kosten en zichzelf terugbetalen, maar er is nu al een gemiddelde genoemd van €40.000/huis en dat zal écht niet de laatste slag in de lucht zijn. In de proefwijk Het Ven in Eindhoven blijkt het €130.000/huis te zijn. 

De burgers stonden erbij en keken ernaar: hen werd niets gevraagd. Dat lijkt nu wat te veranderen: gemeenten organiseren klankbordgroepen om burgers ‘mee te laten praten’ over alternatieve verwarming zonder gas. En wat blijkt: burgers zien ‘gasloos’ niet zitten. Aan de twee online klankbordsessies in Cranendonck deden slechts enkele tientallen mensen mee, vanuit ca. 9.000 huishoudens. Als ik erover praat in mijn wijk, zeggen de meeste mensen dat ze het zo’n onwaarschijnlijk onzinnig idee vinden dat ze zich niet kunnen voorstellen dat hier serieus aan gewerkt wordt. Dat blijkt ook landelijk, bij de voortgang van de proefwijken. In maart 2021 bracht het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) een rapport uit over die voortgang. En wat bleek: sinds 2018 is bijna niks gerealiseerd. Voornaamste redenen: veel te ambitieus en geen draagvlak. Tekenend is ook dat een aantal gemeenten, nuchtere Drenten voorop, al zegt: wij sluiten het aardgas niet af en gaan er vanuit dat t.z.t. duurzaam-gas beschikbaar komt via het gasnet, b.v. waterstof. Dat is namelijk waar Netbeheerders en de grote Energiebedrijven al op inspelen. Als reden geven deze gemeenten: “scheelt een flinke duit voor onze burgers”. 

Die hoeven dan geen (vaak draconische) verbouwingen te plegen en dreigen niet in de kou te komen. Alleen (na-)isoleren en de ketel t.z.t. ombouwen óf vervangen voor het duurzame gas. Dat krijg je in een land waar veel burgers en gemeenten verstandiger zijn dan de centrale Overheid.

Velen menen dat, omdat we de winning in Groningen moeten staken, we ‘gasloos’ moeten worden omdat we anders van Russisch gas afhankelijk zijn. Daarin praat men elkaar na. Het is een drogreden om ons van-het-gas-af te dwingen. Er is voldoende gas te koop voor goede prijzen op de vrije, concurrerende wereldmarkt, waardoor we Groningen én Rusland kunnen missen.  Nederland heeft al gas-terminals in het Botlek gebied om het aan land te brengen en het via ons prima gasnet te distribueren. Geen reden om snel met aardgas te stoppen. Maar het klimaat dan? De invloed van de uitstoot van Nederland op het wereldklimaat is minder dan 0,35% volgens het Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC] van de Verenigde Naties. Dus al gaan wij weer in berenvellen lopen, we zullen het wereldklimaat niet redden.

A propos. We zien hoe slecht de overheid de zwaar gedupeerde Groningers al járen behandelt. Hoe zal dat gaan voor burgers die klem komen te zitten doordat hun gas dreigt te worden afgesloten en hun huis niet voldoende aan te passen is? Ze zullen in de kou staan, letterlijk en figuurlijk. Er is nog geen juridische basis om ons van het gas af te dwingen, maar ze blijven doordrammen, de ideologen zonder materiekennis. Nederlanders let op uw saeck! 

ir Frits W. van Dijk, Cranendonck