Dodenherdenking Cranendonck

Vandaag werd, vanwege de coronamaatregelen in kleine kring, een alternatieve dodenherdenking georganiseerd. De herdenking vond plaats bij de oorlogsmonumenten in Maarheeze, Soerendonk, Budel en Budel-Dorplein. Burgemeester Roland van Kessel hield op iedere locatie zijn speech en droeg een gedicht voor. Dit gedicht is door schrijver Bas Poell speciaal voor deze dodenherdenking in Cranendonck geschreven. Een trompettist van Fanfare Poort van Brabant bracht de Last Post ter gehore. 

Nabestaanden van de militairen die begraven liggen op de militaire begraafplaatsen in Cranendonck waren bij de herdenking aanwezig, net als enkele wapenbroeders en leden van het gilde. 

Programma
De dodenherdenking wordt zoals ieder jaar georganiseerd in samenwerking met de Wapenbroeders afdeling Cranendonck, St. Jorisgilde Budel, Harmonie EMM, Gilde St. Joris – St. Barbara Maarheeze, Fanfare Poort van Brabant, Scouting Kizito, Sint-Jansgilde Soerendonk, Soeriks Muziek Gezelschap. Om 14.00 uur startte de herdenking in Maarheeze, daarna volgde Soerendonk en Budel. De herdenking werd om 16.00 uur afgesloten in Budel-Dorplein. Om 20.00 uur wordt dodenherdenking 2021 door RTV Horizon uitgezonden. De uitzending kan ook online teruggekeken houden. Houd hiervoor onze social media-kanalen in de gaten. 

Speech burgemeester Roland van Kessel, 4 mei 2021 
Beste inwoners van Cranendonck, 
Vandaag zijn we twee minuten stil. Overal in Nederland en dus ook hier in Cranendonck. Zoals elk jaar op 4 mei maken we pas op de plaats en herdenken we onze doden. Zij die hun leven gaven voor onze vrijheid. De slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogen en vredesmissies daarna. Voor hen zwijgen we vandaag. 

Gedenken doen we niet alleen omdat de traditie ons dat voorschrijft. Er staat zoveel meer op het spel. Het is een illusie om te denken dat we onze geschiedenis nu onderhand wel kennen. Dat 75 jaar na de bevrijding alle verhalen zijn verteld, dat er niks meer te leren valt. 

Integendeel. Elk jaar duiken er weer nieuwe getuigenissen op die ons collectieve geheugen opfrissen en anders inkleuren. Daarbij kunnen we het verhaal van de vrijheid niet vaak genoeg vertellen. Aan onze kinderen, kleinkinderen en de generaties die nog komen gaan, zijn we verplicht om uit te leggen waar onze grootste verworvenheid vandaan komt. Wie in Nederland woont, kan vrijuit spreken en mag gewoon zichzelf zijn. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Daar is voor gevochten, net zo lang tot de vrijheid zegevierde.  

Bij deze strijders zijn onze gedachten. Zij zitten in ons hart, voor hen hangt vandaag de vlag halfstok bij onze oorlogsmonumenten in Budel-Dorplein, Budel, Maarheeze en Soerendonk. Tussen 1940 en 1945 kwamen 90 inwoners van Cranendonck om in het oorlogsgeweld, in onze gemeente of daarbuiten. Ik noem zes namen. Jan Zandvliet. Kees Kappers. Antoon van de Putten. Theo Stevens. En de gebroeders Leo en Martin Looymans. Zes jonge verzetsstrijders uit Dorplein die een sabotageactie tegen de SS met de dood moesten bekopen.   

Terwijl we hen en alle andere slachtoffers gedenken, dringt ook het bewustzijn door dat we op onze hoede moeten blijven. 75 jaar na de bevrijding is onze vrijheid nog altijd broos. Daarvoor hoef je maar naar het journaal te kijken. In de wereld om ons heen zijn dagelijks duizenden mensen op de vlucht voor het oorlogsgeweld. Anderen moeten voor hun leven vrezen omdat ze niet aan de gestelde norm voldoen. Omdat ze anders denken of anders zijn. 

Maar ook dicht bij huis ligt er een dwingende opdracht om het vuur van de vrijheid brandend te houden. De coronapandemie heeft ons geleerd hoe kwetsbaar we als mens en samenleving zijn. Hoe belangrijk het is dat we naast in plaats van tegenover elkaar staan. Te vaak wordt vergeten dat vrijheid ook verantwoordelijkheid met zich meedraagt. Dat je overal iets van mag vinden, betekent niet automatisch dat je ook overal iets over moet zeggen. Elke boodschap heeft namelijk een ontvanger. Woorden kunnen een mens maken of breken. De Fransen hebben daar een mooi spreekwoord voor: C’est le ton qui fait la musique. Het is de toon die de muziek maakt. Vrij zijn wordt pas een feest als we bereid zijn naar elkaar te luisteren. Als we elkaar respecteren als mens en onvoorwaardelijk liefhebben. 

Het afgelopen jaar was gedenkwaardig. Het coronavirus kwam als een dief in de nacht en ontwrichtte onze samenleving. In de onzekerheid ontstonden mooie initiatieven om het leed te verzachten en tegenstellingen te overbruggen. Tegelijkertijd werd de geest stevig op de proef gesteld. Meer dan ooit werden we op onszelf teruggeworpen. Winkels gingen dicht, feesten werden afgelast, bezoek van familie en vrienden aan strikte regels gebonden. En er kwam een avondklok, net als in de Tweede Wereldoorlog. 

Daarmee houdt elke vergelijking met de jaren veertig ook op. In de oorlog werd ons land door Duitse soldaten bezet en werden we met geweld gedwongen onze vrijheid in te leveren. Wie zich tegen het regime verzette, werd opgepakt en vaak zonder enige vorm van proces om het leven gebracht. De coronamaatregelen van nu mogen onze samenleving dan hard hebben getroffen, ze zijn ingesteld om mensenlevens te redden. Om elkaar te beschermen tegen een onzichtbare vijand, een virus waar de hele wereld mee te maken heeft en waar niemand om heeft gevraagd. De vrijheid van meningsuiting stond nimmer op het spel. Die werd namelijk 75 jaar eerder al veiliggesteld. 

Laten we 4 en 5 mei in het juiste perspectief blijven zien. Vandaag geven we de hoeders van onze vrijheid de eer die zij verdienen. Vanwege de coronapandemie vindt de herdenking net als vorig jaar in een kleine, aangepaste setting plaats. In aanwezigheid van nabestaanden, wapenbroeders en vertegenwoordigers van het Gilde.  

Volgend jaar hoop ik u, inwoners van Cranendonck, als vanouds weer fysiek te mogen begroeten. Om samen de doden te gedenken en het vuur van hoop door te geven. De belangstelling voor de zwartste bladzijde uit onze geschiedenis is anno 2021 nog springlevend, zo merk ik om me heen. Het historisch besef groeit. Steeds meer jonge mensen adopteren een oorlogsgraf en duiken de geschiedenis in. Het historisch besef groeit. Wie was die soldaat die zijn leven voor ons in de waagschaal legde? Het is een ontwikkeling die hoopvol stemt. Door het verleden in de ogen te blijven kijken en te omarmen, koesteren we ons grootste, gemeenschappelijke goed. Elke dag opnieuw. En vandaag nog een beetje meer. Zoals gezegd: het verhaal is nooit af. Vrijheid is en blijft werk in uitvoering. 

Dank u wel!

Gedicht van schrijver Bas Poell

VRIJ ZIJN

Vrij ben je nooit een beetje  

Van vrijheid loopt het hart over, weet je 

Het zijn duizenden verhalen 

Over oorlog en pijn 

En de lessen die we daaruit halen

Dat je niks hebt te vrezen 

Alles mag zeggen, alles mag lezen 

Dat je altijd jezelf mag zijn 

Vrijheid betekent blijheid

en soms zwijgen in alle talen

Vrijheid ligt niet op straat

Je kunt haar niet even oprapen,

of zomaar bij een ander wegkapen

Leven zonder haat  

is een kwestie van denken en doen 

Samen naar de horizon kijken  

en stilstaan bij toen  

Vrijheid is de boodschap 

die je voor eeuwig in een boomstam kerft

Over een vriend die sterft,

die met alles wat hij heeft 

voor jou zijn leven geeft

Bas Poell