IVN Cranendonck – Beleef de natuur!

De Klaproos

De klaproos of papaver is een geslacht met 100 soorten 1jarige, 2jarige en overblijvende kruidachtige planten die behoren tot de Papaverfamilie. De klaproos is de laatste jaren weer in opmars, nadat deze door chemische onkruidbestrijdingsmiddelen ver terug gedrongen was,  door gunstige omstandigheden als een nat voorjaar met daarop volgend een hete zomer. Het zijn planten met wit giftig melksap. De bloemen hebben veel stuifmeel maar geen honing. De wind verspreid de zaden door gaatjes onder het deksel van de rijpe vrucht. Ze bloeien in mei en juni.

De bloem van de klaproos heeft 4 overlappende kroonbladeren die naar de basis spits toelopen en zo de bloem de typische kom of schaalvorm geven. Als de bloem van de klaproos zich ontplooit vallen de twee kelkbladen die de knop beschermen af.

De gewone klaproos, eenjarig, heeft bloedrode bloemen en een brede vruchtdoos die op het deksel acht of meer zwarte stralen heeft en 80 cm hoog wordt.

De kleine klaproos, eenjarig, heeft oranje bloemen en een langwerpige vruchtdoos met zes of zeven stralen op het deksel en wordt 70 cm hoog. Uit zaad kunnen verschillende kleuren bloemen ontstaan. De zaden blijven wel 70 jaar kiemkrachtig.

De slaapbol of blauw maanzaad komt oorspronkelijk uit Oosterse landen en heeft diep gelobde grijsgroene bladeren met witte, roze, rode of purperen bloemen en bloeit van juni tot augustus en soms met franje-achtige kroonbladeren en is ook dubbelbloemig. Het melksap van een witbloemige ondersoort van de slaapbol wordt ingedikt tot opium waarin ook onder andere morfine zit. Uit de zaden (maanzaad) maakt men olie en een slaapmiddel en deze zijn enigszins giftig.

Bij het gele of oranje slaapmutsje ontspringt de bloem uit een rozet en heeft de bloemstengel geen bladeren en wordt 25 cm hoog. De ruige oranje klaproos heeft de kroonbladeren uit elkaar staan en wordt 50 cm hoog.

De schijnpapaver heeft geel melksap en diep ingesneden bladeren en komt oorspronkelijk uit Engeland en West- Frankrijk. De gekweekte Oosterse papaver in verscheidene kleuren is overjarig. De gele en rode hoornpapaver behoren niet tot de klaprozen maar wel tot de Papaverfamilie. Ceres de godin van de landbouw wordt afgebeeld met een kroon van klaprozen. Klaproos of “Poppy”  staat in het Verenigd Koninkrijk en vele andere landen als symbool voor de Eerste Wereldoorlog omdat ze veelvuldig bloeiden op de slagvelden in Vlaanderen. Een gedicht In Flanders Field genaamd van een overleden militair in de oorlog is door een andere militair bekend gemaakt. In Engeland wordt op 11 november, de dag van het einde van de Eerste Wereldoorlog, Remembranceday of Poppyday  gehouden ter nagedachtenis aan de overledenen van de oorlog. Sinds 1922 is de klaproos ook het symbool van de Britse veteranen: The Royal British Legion.

Bekijk maar eens goed hoe mooi de vruchtdoos van een klaproos in elkaar zit.

Info: Toon van Seggelen a.seggelen@upcmail.nl