‘Mensen kunnen met één druk op een knop zien hoe hun voorouders hebben geleefd’

CRANENDONCK – Tijdens Open Monumentendag in Cranendonck presenteert heemkundekring De Baronie van Cranendonck een nieuw digitaal computerprogramma. Hiermee wordt het mogelijk te kijken of en zo ja welk gebouw er vanaf 1832 op een plek in de gemeente Cranendonck stond en wie de vroegere grondeigenaren waren.

Door Roy de Leijer

Hoe is mijn dorp ontstaan? Waar woonden mijn voorouders? En wie bezat de meeste en grootste percelen? De Werkroep Genealogie en Kadaster van heemkundekring De Baronie van Cranendonck is al enkele jaren bezig met het vinden van de antwoorden op deze vragen. Dat gebeurt door historische geografische gegevens van de gemeente Cranendonck te digitaliseren en beschikbaar te maken voor een breed publiek.

Inmiddels zitten alle plaatsen (Budel, Schoot, Gastel, Maarheeze en Soerendonk; Dorplein bestaat pas vanaf 1892) in het systeem. Aan de kleur van een stuk grond kan het gebruik worden afgelezen, zoals bouwland, weiland, heide, erf, bos en water. Alle gebouwen zijn weergegeven naar de situatie van het begin van het kadaster in 1832.

Momenteel werken er 12 personen aan dit grote project, dat onder leiding staat van Harry van Heugten. Hij verzamelt alle gegevens en verwerkt ze in een groot moederbestand.

“Inmiddels hebben we de historische geografie van Budel-Schoot en Maarheeze klaar tot 1900, maar die gegevens staan nog niet allemaal online”, vertelt Van Heugten.

De geschiedenis van een persoon, zoals geboorte, huwelijk en overlijden, is vastgelegd in diverse boeken en registers, zoals de burgerlijke stand en het bevolkingsregister. Al deze genealogische gegevens zijn door leden van de werkgroep ingevoerd in een computerbestand. De werkgroep is 4 jaar geleden gestart om dit ook voor de bewoningsgeschiedenis van Cranendonck te doen. Ook een woonhuis heeft namelijk een geschiedenis. De gegevens daarvan staan vanaf 1832 officieel opgetekend in het kadaster. Elke bouw, verbouw, koop en verkoop is daarin terug te vinden.

De werkgroepleden zijn wekelijks vele uren in de weer met het digitaliseren van de gegevens. Door de vrijwilligers worden er vele duizenden regels uit het kadaster overgetypt en in een Excel-bestand gezet. Daarnaast is ook het overtekenen van de kadasterkaarten een arbeidsintensief en nauwkeurig gebeuren. 

Het vele werk moet het de inwoners van Cranendonck gemakkelijker maken om iets te weten te komen over de bewoningsgeschiedenis van hun gemeente. Werkgroeplid Sjors van Cranenbroek: “Mensen kunnen op een laagdrempelige manier, met éen druk op een knop, zien hoe hun voorouders én diens buren hebben geleefd.” Van Heugten vult aan: “Als alles klaar is kunnen mensen een tijdreis maken van 1832 tot het heden.” 

Inmiddels zijn diverse heemkundekringen met het kadasterproject bezig. Daarin speelt de heemkundekring van Mierlo een voortrekkersrol. De diverse kringen werken nauw samen en helpen elkaar over en weer. Alle kaarten kunnen worden bekeken via historischegeografiebrabant.nl

Leden van de Werkgroep Kadaster en Genealogie geven zaterdag tijdens Open Monumentendag uitleg over het nieuwe programma. Van 10.00 tot 16.00 uur zijn werkgroepleden aanwezig in het historische Schepenhuis op de Markt in Budel. In het Schepenhuis is verder de grote historische maquette van Budel anno 1832 te bewonderen. Bezoekers zijn hier ook welkom op iedere eerste en derde donderdag van de maand. De werkgroep is dan aanwezig vanaf 19.30 uur. Meer info: heemkundekringcranendonck.nl