Rondje tuin en natuur in december met Gert-Jan

Met de maand december nemen we bijna afscheid van het jaar 2021. Wederom een turbulent jaar en wat brengt 2022? De tuin en natuur volgen het dagritme zoals we gewend zijn. Afgelopen jaar was vrij nat, gelukkig geen lange hete perioden. Het gazon deed het goed, de vaste planten ook, groenten verschillend, appels deden het goed, peren helaas wat minder dit jaar. Helaas voor de dieren in de natuur, weinig eikels, kastanjes en beukennootjes. Hopelijk valt de winter mee en is ze niet te streng. Maar dan beginnen de schaatsliefhebbers weer te klagen. Zo is het altijd wat. Het zijn de donkere dagen voor Kerst, maar wie goed op let in de tuin en de natuur, ziet dat er zeker leven te bespeuren is buiten. De eerste sprieten van de krokussen zijn al zichtbaar, puntjes van sneeuwklokjes komen langzaam boven de grond. Bloemknoppen van Helleborussen zijn zichtbaar. Rond Kerst waarschijnlijk de eerste witte bloemen van de kerstroos (Helleborus niger). Heel mooi toepasbaar in kerststukken, wel opletten, de gehele plant is giftig. De eerste bloemen in Cyclamen coum, aan het einde van de maand de bloei van de toverhazelaars en gewone hazelaar. De toverhazelaar (Hamamelis mollis) siert menige tuin met haar fragiele en soms ook geurende bloemen. Deze struiken trotseren allen de koude en trekken zich weinig aan van winterse taferelen. Iets om vrolijk van te worden. Zij zijn naast de diverse soorten kerstbomen, nu volop te koop in het tuincentrum. Rond de Kerstdagen mogen klimplanten zoals de kiwi (Actinidia chinensis) en de druif (Vitis vinifera), bij niet vriezend weer gesnoeid worden. Dus na het Kerstdiner even met de snoeischaar naar buiten. Wacht niet tot in het voorjaar, zij zullen gaan bloeden. Nieuw aangeplante wintergroene struiken en hagen bij droog weer regelmatig water geven. Een ijsvrij-houder houdt uw vijver vorstvrij. Vijverfilters, die blijven doorlopen, goed isoleren en in de vijver gevallen bladeren en takken verwijderen. Denkt u ook aan de vogeltjes. Oud brood, een pindanetje of vetbollen redden levens in barre tijden. Maar voordat de winter misschien toch zijn intrede gaat doen, zijn er nog een aantal karweitjes die verricht kunnen worden in de tuin. De tuinslang mag naar binnen en het water laten we eruit lopen om bevriezing te voorkomen. Tuingereedschap controleren en beschermen tegen roest. Nestkastjes schoonmaken en/of alvast nieuwe ophangen voor overwintering. De buitenkraan niet vergeten af te sluiten. Ook waterleidingen in ruimten die niet vorstvrij zijn goed isoleren. De natuur in december lijkt in een diepe winterslaap. Loofbomen zijn helemaal kaal en veel planten zijn verdord en afgestorven. Sommige soorten overwinteren als een rozet zeer dicht tegen de grond in afwachting op betere tijden. De buizerd zit geduldig op een paal te wachten op een voedselzoekende muis. Voetsporen in de sneeuw verraden de aanwezigheid van vele dieren in het bos. Er zijn speciale diersporengidsen verkrijgbaar in de boekhandel. Een leuke bezigheid, zeker met kinderen. Groepen sijzen, vinken en koperwieken foerageren langs bosranden op zoek naar voedsel. In de tuin zijn de mezen verzot op de netjes met pinda’s en vetbolletjes. Het zijn echte ruziemakers en soms gunnen ze elkaar helemaal niets. Het mannetje met de breedste, donkerblauwe ‘stropdas’ is vaak de baas. Vanuit de woonkamer is het echt genieten van de gevleugelde vrienden. Roodborst, merel en natuurlijk de huismus zullen de gedekte tafels bezoeken. Lijsters en merels smullen van de rotte sierappeltjes. De sperwer weet dat een gedekte tafel veel gasten aantrekt. Met een snelle actie wordt een gast van de tafel geplukt. De eekhoorn komt af en toe uit zijn nest tevoorschijn op zoek naar iets lekkers. Deze slimme, behendige acrobaat, vreet zijn buikje net als de mensen aan het Kerstdiner soms helemaal vol. December, de feestmaand bij uitstek, staat tegenwoordig steeds meer in het teken van eten. Soms gepaard met veel stress in de supermarkten en thuis om alles op tijd klaar te hebben. De aangekochte kerstboom wordt in huis opgetuigd en de kerststal met beelden wordt weer van zolder gehaald. Een leuke bezigheid, zeker in deze tijd van het jaar waarin we veel van onze vrije tijd binnenshuis besteden. Met kerst moet het er mooi en gezellig uitzien binnenshuis met bloeiende planten, fraaie kerststukken en sfeervolle kerstverlichting. Rood is een magische kleur en blijft voor velen de kleur van Kerst. Rode cyclamen, rode bessen van de hulst en rode Azalea’s steken mooi af tegen het donkere groen van de klimop en geurende takken van sparren. Als jong manneke vond ik het prachtig om mee te helpen met het optuigen van de kerstboom. Een heel jaar stonden de dozen op zolder te wachten op die paar weken aan het einde van het jaar. Heel voorzichtig werden de kerstballen opgehangen en af en toe verwisseld, omdat die ene daar mooier tot zijn recht kwam. Wel voorzichtig behandelen, want ze waren al heel oud en hadden zelfs bij oma in de boom gehangen. Een vliegtuigje, een sneeuwman en een vogeltje, ik zie ze zo weer voor me. Lang geleden, soms verlang je nog wel eens naar die tijd van vroeger. Naar de nachtmis en dan worstenbroodjes eten na afloop. Helaas zit niet iedereen op Kerst te wachten en zijn velen blij dat het weer voorbij is. Hopelijk wordt Kerst dit jaar toch een feest zoals u het zou wensen.  Traditioneel blijft ook de volgende vraag; een witte kerst? Wat het ook wordt, wit of groen, wij wensen u alvast een Zalig Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar toe. 

Groetjes Gert-Jan. 

Mocht u vragen of opmerkingen hebben n.a.v. dit artikel, stuur dan uw mail naar [email protected]