De huiszegen op de deurpost

Hamont-Achel – Af en toe kom je ze nog tegen boven of naast de voordeur: de letters C M B met daarbij twee getallen. Vooral in streken als Oostenrijk en Zuid-Duitsland. Het is de huiszegen. Achter in de kerk liggen bovendien ook kartonnen kaartjes met de afbeelding van de huiszegen. Interessant om te kijken hoe dat ontstaan is.

Tekst en beeld Evert Meijs

De tekst ’20 C+M+B 21’ is voor meerdere uitleg vatbaar. Op het kaartje in de kerk staat te lezen dat de letters de afkorting zijn van de Latijnse woorden Christus Mansionem Benedicat, ofwel Christus zegene dit huis. De cijfers vóór en achter de letters vormen het jaartal 2021. Op woningen zijn de cijfers en letters vaak met wit krijt aangebracht.

De eerste uitleg betreft een oud gebruik waarbij een priester aan het begin van het nieuwe jaar bij de ingang van een huis het jaartal en de letters schrijft als bescherming van de woning.

Een andere betekenis die ook gegeven wordt is de relatie met de drie koningen: Caspar, Melchior en Balthasar. Zij komen met de zegen voor het nieuwe jaar. Zodra ze aan de deur komen om te zingen, wordt de zegen door een volwassenen op de muur gekrijt. 

De derde uitleg die soms gegeven wordt, zegt: ‘God laat zich kennen aan alle mensen. Daarvoor zijn er drie openbaringsfeesten.’ Met de C wordt dan Cana bedoeld, waarbij Jezus zich op een bruiloft in Cana bekend maakt. De M staat voor Magi, de aanbidding van het pasgeboren Kindje door de drie koningen (het is het Griekse woord voor wijzen), en de B is van Baptisma, de doop van Jezus in de rivier de Jordaan door Johannes.

Zodra een woning voor het eerst werd bewoond, of een gebouw voor het eerst in gebruik werd genomen, werd het soms door een priester gezegend met wijwater, waarbij een gebed (de huiszegen) werd uitgesproken om de bewoners of gebruikers te beschermen tegen kwaad en onheil.. Tegenwoordig hebben de letters en cijfers bij de voordeur alleen nog een symbolische waarde. Vaak tref je ze nog aan in toeristische gebieden als Oostenrijk en Zwitserland.