Winterakoniet

REGIO – Er zijn veel mensen die na de jaarwisseling alweer verlangen naar het voorjaar en wachten op een teken van de natuur die ontwaakt uit de winterslaap.

We kennen allemaal het geluksgevoel als de eerste tekenen van de lente ontluiken op een zonovergoten winterdag, een voorbode hiervan is de Winterakoniet.

Als er één gewas is, dat kan concurreren met het sneeuwklokje om de titel eerste voorbode van de lente, dan is het wel de winterakoniet, Eranthis hyemalis.

De gele bloemen doen denken aan grote boterbloemen, dat is logisch want hij behoort tot dezelfde familie, de Ranonkelfamilie.  En ondanks het onschuldige uiterlijk is de Winterakoniet, zoals de meeste planten in deze familie, giftig. In de wetenschappelijke benaming van de Winterakoniet is de bloeiperiode samengevat, Eranthis betekent lentebloem en hyemalis in de winter bloeiend, zelfs in de sneeuw.

Een goede beschrijving want deze vrolijke geel gekleurde bloemetjes bloeien wanneer de meeste andere voorjaarsbloemen nog in een winterslaap verkeren.

De exacte bloeitijd hangt een beetje van de temperaturen af maar eind januari komen de eerste bloemetjes vaak al tevoorschijn.

De gele bloemetjes met een belangrijke functie, scheiden volop honing af zodat ook de bestuivers die ontwaken uit hun winterslaap kunnen aansterken. 

In het wild is dit knolgewasje te vinden in de bergen van Oostenrijk, Zwitserland en Italië, maar ze groeien en bloeien al ruim 400 jaar in onze tuinen, nadat ze als cultuurgewas zijn meegenomen naar Noord-Europa. 

Je hoeft geen angst te hebben omdat ze giftig zijn, je moet ze niet eten en gewoon genieten van de bloei. Want wie wil dat nou niet? Je eigen jaarlijkse geluksgevoel bij het zien van de opbloeiende Winterakoniet. 

Foto en tekst Jan de Bruijn.