Op de Laak Bespaar erfbelasting: opvullegaat in uw testament 

Voor een groot aantal van onze cliënten is het een uitdrukkelijke wens om een testament zo in te richten dat er een minimum aan erfbelasting hoeft te worden betaald (na het eerste overlijden). Het opnemen van een opvullegaat in uw testament is hiervoor in veel gevallen een goed instrument.

Het opvullegaat werkt enkel na het overlijden van iemand die gehuwd is of geregistreerd is als partner en een echtgenoot/echtgenote/partner en één of meer kinderen nalaat. De wet (en de meeste testamenten) bepalen in dat geval dat de echtgenoot/echtgenote/partner en de kinderen ieder voor een gelijk deel erfgenaam zijn. In het geval van een erflater/erflaatster met twee kinderen zou de echtgenoot/echtgenote/partner 1/3de van de nalatenschap verkrijgen en kind 1 en kind 2 ook ieder 1/3de.

Omdat de wet (en de meeste personen die een testament opstellen ook) het belangrijk vinden dat de langstlevende ouder ongestoord kan voortleven zoals hij/zij gewend is, bestaat de wettelijke verdeling.

Juridische nuances daargelaten houdt de wettelijke verdeling in dat als de wettelijke verdeling van toepassing is (op grond van de wet of testament) de langstlevende de beschikking heeft over de gehele nalatenschap. Dit dus ongeacht de erfdelen die zijn bepaald. De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende (zie het als tegoedbon) ter waarde van hun erfdeel.

De langstlevende en de kinderen zijn direct erfbelasting verschuldigd. Dit dient te worden voorgeschoten door de langstlevende. Zeker als er weinig geld direct beschikbaar is, omdat alles in de woning zit bijvoorbeeld, kan dit hele vervelende gevolgen hebben.

Velen van u zullen al weten dat een echtgenoot/echtgenote/partner een zeer grote vrijstelling heeft van € 680.645 (2022) voor de erfbelasting terwijl de kinderen “slechts” vrijstelling hebben van € 21.559 (2022). Hoe fijn zou het zijn als je optimaal gebruik kunt maken van de grote vrijstelling van de echtgenoot/echtgenote/partner? Dit is precies wat het opvullegaat doet.

Simpel gezegd kan de langstlevende door het opvullegaat de erfdelen na het eerste overlijden anders verdelen dan de eerder genoemde verdeling waarbij ieder 1/3e zou krijgen. Na dat eerste overlijden zou men bijvoorbeeld 2/3de aan de langstlevende kunnen toedelen en 1/6de aan ieder van kinderen. Hierdoor erft de langstlevende op papier dus meer en benut je zijn/haar vrijstelling beter.  De optimale verhouding van de erfdelen zal na het overlijden pas bepaald kunnen worden afhankelijk van het vermogen van de overledene. Aangezien de langstlevende op grond van de wettelijke verdeling toch al de beschikking heeft over de gehele nalatenschap, merkt men van deze verschuiving van de erfdelen in de praktijk niets. Als laatste nog de kanttekening dat het opnemen van het opvullegaat dus enkel zinvol is indien de erfdelen van de kinderen groter zijn dan hun vrijstelling voor de erfbelasting.

Wilt u ook nagaan of een opvullegaat in uw situatie te adviseren is? Maak een afspraak bij ons op kantoor en wij denken met u mee.

Jan-Thys op de Laak en Britt Weijtmans Foto Jos Meusen