‘Mam, hadden jullie mij vetgemest, voor mijn Eerste Communie?’

Oei oei, wat een mottige titel hierboven. Maar dat komt omdat ik gister een paar oude communiefoto’s van mezelf zag waarop ik met dikke blozende wangetjes sta, en ik niet beter weet dan dat ik vroeger een mager, schriel kindje was. Ik heb zelfs nog oude foto’s van toen ik een jaar of zes was, een half jaar voor de communie, bleek, mager en kouwelijk. Er was een foto van  in de winter waarop ik als een beetje mager kind oog. Dun gezichtje, strik in het haar, lange wollen broek, daarover een donkere wolachtige jurk, daar weer over een schortje en dan daar weer over een winterjasje, ook donker dat ik open droeg. Ik sta op de markt voor het schepenhuis. Een zwart-wit foto. Ongeveer een half jaar later, toen ik zeven was, bij mijn eerste communie sta ik op diverse communiefoto’s met bolle wangetjes in een prachtig, dun kleedje van lichtblauwe mousseline met een nauwelijks waarneembaar ruitje, dat ik adembenemend vond, zo mooi, en ik helemaal niet meer dun of mager was. Dus de vraag rijst nu in mij op: wat is er gebeurd, in die schamele begin vijftiger jaren dat ik opeens een welgevuld kind was geworden? Ik kan het mijn ouders niet meer vragen, ze zijn al meer dan dertig jaar dood. Ik heb ook nog een foto van toen ik ongeveer 9 was en toen was ik weer dun, armzalig en mager. Dus nou vraag ik me af? Hebben ze me toen vetgemest omdat ik mijn eerste communie moest doen? Mijn moeder: (zo stel ik mij voor) ’s avonds in bed tegen mijn vader: ‘Pap, wat zal ik doen, ze moet haar eerste communie doen en ze is zo’n schriel dingske, er zit geen spek op. Wat zullen de mensen wel niet zeggen als ze haar zien in haar eerste communiekleedje?’ Ons pap, draait zich om: ‘Dat moet jij maar regelen, geef haar extra brintapap. Dan wordt ze wel dikker.’ Dat hebben ze dus kennelijk gedaan. Maar ik kan het nooit meer vragen en ik herinner me dat ook niet meer. En iedereen die het zou kunnen weten, is al dood. Je realiseert je  eigenlijk niet dat er tal van vragen zijn die je je ouders had willen stellen en die nooit meer beantwoord kunnen worden.  Eigenlijk dacht ik hieraan toen  mijn dochter, toen we toevallig over de eerste communie praatten omdat dat binnenkort weer staat te gebeuren, iets zei over wat ze aan had op haar eerste communie. ‘Weet je dat niet meer mam?’ Zei ze. ‘Ik wilde een heel mooi kleedje maar dat kreeg ik niet van jou want jij wilde niet iets dat ik daarna nooit meer aan zou kunnen. En toen zijn Hans (een van mijn jongere broers, die in de mode zat) en jij naar Peek en Cloppenburg gegaan in Eindhoven en hebben voor mij een rood met wit gestreept pakje gekocht. Met een lange broek. Ik was het enige meisje dat een broek aan had op haar eerste communie; ik schaamde me dood.’ Ineens zag ik het weer voor me, zij in dat pakje. Een brede rode streep, een jasje en eenzelfde wit met rode broek. Van linnen. Ze zag er echt aanbiddelijk uit. Het stond haar schattig. Maar voor haar was het kennelijk een nachtmerrie. Wat heb ik haar aangedaan terwijl ik het zelf zo mooi vond. Ze heeft het later nog heel vaak aangehad. ‘Af-gedragen’ zoals dat heet. Ik heb er ook nog foto’s van. Echt heel mooi. 

En nu staat het er weer aan te komen, de eerste communie. Mama’s, weten jullie alles nog? Wat je vroeger zelf aan had, wat jullie zélf wilden? Waren jullie gelukkig ermee? Kun je het nog vragen aan je ouders? Vraag het anders nu. Als het nog kan. Jullie kinderen zullen het later vast nog wel weten. Die slaan dat op, op hun i-phones. Denk goed aan wat je je kinderen aan doet.  

Reageren? Graag!  Dat kan via mail guus.van.winkel@pandora.be