Wat als werk de oorzaak van rouw is?

Wat als je je werk verliest? Of tegenslag hebt op je werk? Vaak wordt er dan gezegd, of in elk geval bedoeld: kom op, er zijn ergere dingen, kijk eens wat je wél hebt, je vindt wel weer iets anders. Soms klopt dat, maar het verlies van je baan kan je ook flink onderuit schoppen.

Dat is niet zo raar, want ga eens na: wat betekent je baan of bedrijf voor jou? Werk biedt financiële zekerheid, je voelt je bekwaam, je bent lid van een team, je bent betrokken. Werk geeft structuur aan je dag, bezorgt je status. Werk brengt zelfstandigheid, trots en verbondenheid met anderen. Je voelt je nuttig, je doet er toe. 

Je verliest meer dan je werk alleen
Stel je nu eens voor dat je je werk of bedrijf verliest. Dan verlies je dus méér dan je werk alleen. Toch wordt er vaak over dit verlies heen gestapt. Door degene die het verlies meemaakt en door de werkgever. Want ‘werk is maar werk’. Alsof je snel de blik weer vooruit moet richten. Wellicht vanuit de behoefte om snelheid te maken, gedoe te voorkomen, controle te houden of niet echt afscheid te hoeven nemen. 

Dan nemen we echter een binnenbocht, waardoor we (ongemerkt) inleveren aan vitaliteit en energie. Met als gevolg uiteindelijk (over)spanning of zelfs burn-out. Natuurlijk kan werk ook geestdodend, frustrerend en vermoeiend zijn. Of je bent opgelucht als je je baan de rug toe kunt keren. Maar ook dan is er verlies. 

Top 5 van ingrijpende gebeurtenissen
Ontslag staat in de top 5 van meest ingrijpende levensgebeurtenissen, naast overlijden, verhuizen, gezondheidsproblemen en trouwen. Al deze gebeurtenissen krijgen onze volle aandacht. Maar ook werk heeft invloed op wie je bent en waar je voor staat. Baanverlies kan leiden tot een flinke deuk in je identiteit: wie ben ik nog zonder baan?

Als we de binnenbocht nemen en na ontslag ‘gewoon’ weer verder gaan, kunnen we klachten krijgen. Uit onderzoek blijkt dat de ernst daarvan niet te maken heeft met leeftijd, geslacht, opleiding, duur van dienstverband of de reden voor ontslag (www.werkverlieslijst.nl). Er is wél een verband tussen de ernst van de klachten en de manier waarop iemand is ontslagen. Hoe meer het ontslag wordt ervaren als onverwacht, onrechtvaardig en niet ‘in control’, des meer kans op rouwklachten. Er is immers geen eigen regie (geweest). Mensen die negeren wat er aan de hand is en mensen met een minder zelfvertrouwen hebben meer risico om vast te lopen in rouw na baanverlies.

Wat heb je werkelijk verloren?
Misschien ben je blij dat je van het werk af bent, maar mis je je collega’s. Misschien mis je de status die het werk bracht, maar ben je opgelucht dat er geen onregelmatige werktijden meer zijn. De belangrijkste vragen die je jezelf mag stellen, zijn: wat heb ik werkelijk verloren? Wat doet dit met mij? Hoe kan ik daarbij stilstaan op een manier die bij mij past? Hiervoor zijn diverse rituelen te bedenken. Pas als je je eigen antwoord kunt geven op dat wat je achterlaat, kun je weer verder.

Meer weten over omgaan met verlies, rouw en trauma? 
Heb je een vraag over (aanstaand) verlies, door o.a. overlijden, scheiding, ziekte, verlies van werk, burn-out of ingrijpende gebeurtenissen in het verleden? Bel 06-12949654 of mail voor een kosteloze en verhelderende kennismaking: [email protected] Begeleiding wordt deels vergoed door bijna alle Nederlandse zorgverzekeraars! 

Jeanne van Mierlo, Verlies- en rouwtherapeut 

Stress