Onze Mooiste Duiker

Als de winter in aantocht is zullen veel van onze thuisblijvers het heel moeilijk gaan krijgen want niet elke vogel kan zich aan de winter aanpassen al associëren we de naam ijsvogel wel aan winters. 

Hoe komt de ijsvogel aan zijn naam? En heeft het met de winter of ijs te maken? Het woord IJS heeft in deze een heel andere betekenis, alhoewel sommige bronnen niet duidelijk en eenduidig zijn. Onze Duitse buren noemen het ‘Eisenvogel’. Het woord eisen betekend ijzer en is afgeleid van de metaalachtige kleur van de vleugels. Een andere versie is dat de ijsvogel zich in de winter vaker laat zien (ook omdat er geen bladeren aan de bomen zitten) en niet zo schuw is als tijdens de zomerperiode. Zit dan vaak boven een wak te loeren totdat er een visje voorbij komt, want eten is op dat moment zijn allergrootste zorg. 

In de literatuur zijn er veel legendes over deze prachtige gekleurde vogel bijvoorbeeld dat de mus en ijsvogel broers waren en toen ze eenmaal het nest verlieten broer mus dag en nacht aan het werk ging maar broer ijsvogel niet. Nee, die ging op zoek naar de mooiste kleren samen met de spotvogel en goudvink. Maar in werkelijkheid heeft de ijsvogel het heel druk, zeker in de zomerperiode met het opvoeden van hun kroost. De broedperiode is van februari tot september en bij een gunstig voedselaanbod kunnen er wel 3 legsels van gemiddeld 7 jongen grootgebracht worden. Dan hebben ze het écht druk en geen tijd voor het opruimen van hun nest en is het daarbinnen een zooi van jewelste met visgraten, poep en andere stinkende resten. Het nest, een gat in wand, kan tot wel 100 cm diep uitgegraven worden door  de ouders met een kleine kraamkamer aan het einde waar de jongen maar net inpassen en het vechten is om te overleven want diegene die vooraan zit krijgt als eerste het visje aangereikt door de ouders. Het is niet moeilijk een voorstelling te maken hoe de eerste levensweken van zo’n prachtig jong er aan toe gaat. Maar eenmaal uit de ouderlijke woning is het nog steeds overleven want de eerste duikvluchten onder het water naar een visje zijn niet altijd succesvol. Het menu bestaat voornamelijk uit vis en ze gaan als volgt te werk; roerloos wachten op een tak dichtbij het water, ‘bidt’ even boven water, duikt, geeft de vis een paar flinke tikken op een tak en slikt die van kop naar staart naar binnen. En hongerig dat ze zijn! Ze voeden zichzelf elke dag net zoveel als hun eigen lichaamsgewicht van 30 à 40 gram  Ga dit niet vergelijken met ons mensen want dan zitten de friettenten dag en nacht vol.

Er is nog zoveel meer te vertellen over deze prachtvogel en als Cranendoncker hebben we geluk omdat ze al vaker gesignaleerd zijn in natuurgebieden ‘t Asbroek, Ringselven en Buulderbroek. Sowieso met respect en in alle rust met de kijker op pad want ze zijn heel schuw. Maar een onvergetelijke ervaring als je deze prachtvogel te zien krijgt.

Info  Harrie Hegge. [email protected]

Vogelwerkgroep IVN Cranendonck

Foto: Toon van Kessel.