Vogelgeluiden herkennen

REGIO – Tijdens een wandeling in de natuur is het vaak heel duidelijk welke vogels je hoort zonder dat je deze gezien hebt b.v. de Kievit, de Koekoek, de Tjiftjaf of de Kluut. Wij omschrijven dit als: ‘ze roepen of zingen hun eigen naam’. In de vogelwereld noemt men dit onomatopee wat klanknabootsing betekent. Een mooi voorbeeld is de bekende grote uil de Oehoe. In onze regio Z.O. Brabant nog niet zo vaak gehoord maar wie weet want dit jaar zijn er in Nederland al ruim 30 broedparen geteld. Hoor je dit geluid dan zal iedereen direct kunnen zeggen dat het de Oehoe is. Mijn favoriete vogel die ook zijn eigen naam roept is de Hop met zijn duidelijk herkenbaar en verdragend geluid: ‘Hoep, hoep, hoep’… en eenmaal dit geluid eens gehoord zal het nooit meer vergeten.  Maar niet elke vogel roept of zingt zijn eigen naam, ze hebben daarbij ook nog andere geluiden zoals hun contactroep of alarmroep. De duidelijkste alarmroep die iedereen kent in onze tuinen is van de Merel. Is er een kat in de buurt van zijn of haar nest dan is het alarmfase 1 en iedereen in de buurt moet dit weten en zal het ook horen.

Het herkennen van vogelgeluiden wordt makkelijker als er een eigen interpretatie aan gegeven wordt. Denk aan het geluid van de Pimpelmees dat heel vaak klinkt als een belletje of het geluid van een Koolmees dat vaak door de vogelaars wordt omschreven als het piepende geluid van een fietspompje. Laat de fantasie eens werken met als voorbeeld de Boompieper. Hij gaat al zingend omhoog maar laat zich plotsklaps naar beneden vallen en je hoort dan met een beetje fantasie: ‘dju, dju, dju’…..denk er het woordje ‘non’ voor dan is dit geluid altijd herkenbaar en weet je meteen dat er een boompieper in de buurt is.

Zie je een roofvogel en je hoort duidelijk een langgerekt ‘miaaaauw’ dan is ‘t zeker een Buizerd.

Zanglijster 

De Zanglijster is met zijn prachtige zang al vroeg in het voorjaar en vroeg in de morgenuren te horen en duidelijk herkenbaar want vrijwel elke zangstrofe wordt 3x herhaald. Vaak zijn het verschillende zanggeluiden maar bijna altijd een vast patroon dat 3 x herhaald wordt.

De zang van de Fluiter wordt omschreven als het geluid van een snel ronddraaiend muntstuk dat steeds langzamer gaat draaien of het geluid van een stuitende knikker.

Zo zijn er tal van ezelbruggetjes die je zelf aan vogelgeluiden kunt geven en dat is vaak de beste manier om te onthouden. Andere geluiden van vogels die niet gerelateerd zijn aan hun zang zijn b.v. het klepperende geluid van de Ooievaar of een Knobbelzwaan die opvliegt met het zeer herkenbaar fluitend geluid bij de vleugelslag. Het herkennen van vogelgeluiden valt niet mee maar het helpt wel door gebruik van verschillende hulpmiddelen in de vorm van CD-tjes en Internet, al blijkt ‘t in de natuur toch weer anders. Elke 3de zaterdag van de maand wordt er een vogelherkenningswandeling georganiseerd door de vogelwerkgroep en uilenbescherming van IVN Cranendonck in de diverse natuurgebieden in de gemeente Cranendonck. Geen enkele wandeling is hetzelfde, wandel gerust mee.

Harrie Hegge. h.hegge1@chello.nl

Vogelwerkgroep IVN Cranendonck