Begraafplaatsen in Engeland anders dan bij ons?

Als je ooit naar een Engelse detectiveserie op tv kijkt, bijvoorbeeld naar Vera of Midsomer Murders, kan het je niet ontgaan dat er bijna elke keer beelden te zien zijn van een oude begraafplaats, gelegen rondom een klein kerkje. De graven staan er schots en scheef bij, zo lijkt het, en zijn vaak groen van de bomen. HAC Weekblad heeft wat onderzoek gedaan naar enkele van die dodenakkers.

Tekst en beeld Evert Meijs

In het dorpje Newbiggin-by-the Sea in het graafschap Northumberland staat de kerk van St.-Bartholomeus voor de parochies Newbiggin en Woodhorn. De parochies behoren tot de Kerk van Engeland en als een hoefijzer ligt in Newbiggin-at-the-Sea de begraafplaats rondom de kerk van het kustplaatsje. Behalve een aantal recente graven, bestaat het kerkhof ook uit oude graven, waarvan de grafzerk voor- of achterover hangt. In de meeste gevallen zie je geen dekplaat, maar alleen de rechtop staande zerk, in het Nederlands ook wel stèle genoemd. De graven staan vaak kris kras door elkaar en lijken totaal onverzorgd. Van sommige graven zijn de opschriften helemaal verweerd en onleesbaar door de constante wind vanaf zee.

Opzettelijk plat gelegd

Ook in de het centrum van de plaats Northallerton, in het graafschap North Yorkshire, geeft de begraafplaats rondom de kerk dezelfde aanblik: schuin hangende grafzuilen, allemaal groen van de bomen en al jaren oud. Vaak ligt de kerk wat hoger dan het maaiveld, en loop je iets omhoog om de graven te kunnen bereiken. Nauwelijks bloemen en geen andere grafobjecten als kandelaars of foto’s. In eerste instantie doet het kerkhof denken aan een Joodse begraafplaats, waar de zerken vaak ook bestaan uit platte tabletten met een tekst. Mevrouw Ruth Thackray, administratrice van de parochiekerk, laat weten: “Op dit moment wordt op ons verzoek aan de gemeente, het gras van het kerkhof gemaaid. De opstaande grafstenen zijn opzettelijk platgelegd om het werk wat gemakkelijker te maken en zullen niet meer rechtop gezet worden. Omdat de graven zo oud zijn, komt er geen geld meer binnen van nabestaanden.” 

Om het fijne van de andere begraafplaats te leren kennen, wordt contact gezocht met bestuursleden van de ‘nieuwe’ begraafplaats van Northallerton, die 75 meter verderop ligt. Ray Gill meldt mede namens commissievoorzitter Kevin Hardisty dat de nieuwe begraafplaats is ontstaan in 1856 voor de kernen Northallerton en Romanby, nadat het oude kerkhof rondom de kerk in dat jaar gesloten werd. “De dagelijkse zorg ligt bij een commissie, bestaande uit leden van de gemeenteraad en van de parochie van Romanby, die tevens eigenaar zijn. Elke drie maanden komt de commissie bijeen voor de dagelijkse gang van zaken. We hebben een parttime administrateur en een fulltime en parttime beheerder. Deze laatste maken de graven, en onderhouden de begraafplaats, waarvan de oudste graven uit 1856 dateren.” aldus administrateur Ray.

Oorlogsslachtoffers

Er zijn in den beginne twee kapellen gebouwd op de nieuwe begraafplaats. Het linker deel van de begraafplaats is voor de parochianen van de Church of Engeland, en het rechter deel voor de openbare begrafenissen. Beide kapellen worden nu gebruikt voor opslag van materialen en gereedschappen. Behalve begrafenissen kunnen ook urnen worden bijgezet. Er bevindt zich bovendien een urnenmuur. Militair lans-korporaal Ben Hyde, die in 2003 sneuvelde in Irak, heeft hier zijn laatste rustplaats, evenals meerdere oorlogsslachtoffers van de beide wereldoorlogen van de Gemenebest. Ray Gill: “Veel zerken zijn uit veiligheid platgelegd. Er loopt een project om ze weer rechtop te gaan zetten. Nabestaanden hebben geen verantwoordelijkheid rondom de oude graven; wel leggen ze vaak bloemen of liefdessteentjes. De grafzerken blijven overigens eigendom van de familie.” 

De bijdragen van de nabestaanden dekken niet de kosten om de begraafplaats in stand te kunnen houden. Daarom betaalt de lokale overheid jaarlijks bij, het afgelopen jaar 37.000 pond. De commissie hanteert een prijslijst, waarin te lezen valt dat er geen kosten worden gerekend voor de begrafenis van een doodgeboren kind of van een kind onder de twaalf. Boven de twaalf zijn de kosten 735 pond en de begraving van een urn 184 pond. De begraafplaats heeft ook een urnenmuur en een tuin waarin as kan worden uitgestrooid. Er staat ook een herinneringsmuur waarop eventueel een plaquette kan worden aangebracht met gegevens van een overledene. 

Het lijkt er op dat de oude Engelse graven meer en meer aan de natuur worden overgelaten, hetgeen ook in ons land steeds vaker het geval is.