Zonnedauw

Er groeien  900 zonnedauw soorten  in de wereld behalve in Australië. Deze kleine familie bestaat geheel uit insectenetende planten. De bloempjes hebben 5 kelkbladeren en zijn klein (0,5-1cm) en vallen daardoor weinig op ofschoon ze op lange bloemstengels staan. Het vruchtbeginsel is bovenstandig d.w.z. de kroonbladeren zitten boven aan de vrucht zoals bij een appel. Het is een hokkige vrucht met 3 kleppen. De zonnedauw groeit op vochtige gronden en op veengronden. Zij heeft een rozet van gesteelde blaadjes die met tal van rode haarachtige aanhangsels bezet zijn. Deze tentakels eindigen in een knopje dat in de zon een kleverige vochtdruppel afscheidt, die als een dauwdruppel glinstert.

Wanneer een insect verstrikt raakt in de plakkerige haartjes van de plant gebeuren er 2 belangrijke dingen tegelijk. De plant buigt de  omliggende haartjes naar de prooi toe om hem vast te houden en soms rolt er het hele blad omheen. Terwijl dit gebeurt proeft de plant of er stoffen uit het skelet van een insect aanwezig zijn. Zo niet dan is er vals alarm en zal de plant geen energie meer verspillen. Zo ja dan maakt de plant een  heel arsenaal van stoffen aan om het insect te verteren en op te nemen.

De kliertjes die we op de bladeren van verschillende soorten zonnedauw zien zijn niet allemaal hetzelfde. Behalve de bekende plakkerige tentakels zijn er ook kleine kliertjes met en zonder stengel en grote klieren aan de rand die naar binnen kunnen vouwen.

Er groeien 3 soorten in Nederland. De ronde zonnedauw komt hier het meeste voor en heeft ronde blaadjes van 2,5  cm in doorsnede. De bloemstengels lopen van de rozet uit een beetje horizontaal en buigen zich dan  plotseling omhoog. Ze wordt 20 cm hoog en bloeit van mei tot september. Deze soort komt voornamelijk voor in West-Europa en het oostelijk deel van Noord-Amerika. Ze vereist een lage wintertemperatuur om het volgende jaar weer uit te kunnen lopen. De lange zonnedauw is zeldzamer en heeft langwerpige blaadjes van 5 cm. Ze bloeit in juli en augustus en wordt 25 cm hoog. De bloemstengels staan rechtop midden in de rozet.

De kleine zonnedauw is ook zeldzaam en wordt 10 cm hoog en bloeit van juni tot september. De bloemstengel is aan de voet gebogen en de vrucht is gegroefd waardoor ze zich onderscheidt van de andere soorten.

De witte bloempjes van de zonnedauw openen zich alleen met volle zon. Ze overwintert met een kleine wortelstok. De plant is in ons land massaal verzameld ten behoeve van de farmaceutische industrie maar is nu een beschermde plant.

Info: Toon van Seggelen    a.seggelen@upcmail.nl

Foto Ronde zonnedauw