Archeologisch onderzoek voormalig borchterrein

BUDEL – Het archeologisch onderzoek op het voormalige borchterrein, aan de Dr. Ant. Mathijsenstraat in Budel, trok onlangs veel bekijks. Tot vorige week dinsdag is er gewerkt op het perceel waar een nieuwe Jumbo-supermarkt moet verrijzen. 

Door Roy de Leijer 

Is er nog iets bijzonders gevonden? Die vraag kreeg Jan Jakobi van de werkgroep archeologie van Heemkundekring De Baronie van Cranendonck veelvuldig te horen tijdens graafwerkzaamheden aan de Dr. Ant. Mathijsenstraat in Budel. De Budelnaar was bijna dagelijks op het terrein te vinden. Helaas moest Jakobi veel passanten telleurstellen. Waardevolle spullen werden er niet gevonden, maar wel een schat aan informatie. Jakobi: “Het onderzoek was namelijk niet zozeer gericht op het vinden van tastbare zaken, maar op het vinden van informatie. Verkleuringen in de grond spelen daarbij een belangrijk rol. Die geven aan wat er vroeger heeft gestaan. Zo zijn er foto’s en een profieldoorsnede van het terrein gemaakt. Alle informatie wordt de komende tijd gecombineerd en verwerkt in een rapport.” 

Ruim een week werd er door het archeologisch opgravingsbedrijf van de Vrije Universiteit Amsterdam in Budel naar sporen uit het verleden gespeurd. De werkzaamheden vonden plaats in verband met de plannen voor de nieuwe Jumbo-supermarkt in het dorp.

Eerder al in 2017 werd er een proefsleuvenonderzoek op het perceel uitgevoerd. Jakobi: “Nu de woningen en andere gebouwen op het terrein zijn gesloopt en er nog niet wordt gebouwd, was er een tijdvenster beschikbaar waarin archeologen hun werk konden doen.”

Voor het winkelende publiek en andere passanten sprongen de blootgelegde fundamenten van de twee voormalige domineeswoningen op het terrein het meest in het oog. De oudste versie dateert uit 1812 en is gebouwd met dezelfde stenen als het naastgelegen protestantse kerkje. “Ook zijn er een paar oude plaggenputten gevonden”, aldus Jakobi. 

Pal naast de fundamenten van de domineeswoningen werden de contouren van een oude gracht blootgelegd. De gracht is in de jaren zestig gedempt. Veel Budelse zestigers en zeventigers hebben er vroeger nog op geschaatst. Het is de bedoeling dat de locatie van de gracht wordt gemarkeerd in het parkeerterrein bij de supermarkt.

Binnen de contouren van de gracht werd gespeurd naar de overblijfselen van een tiendschuur. Daar betaalden mensen in de middeleeuwen hun belasting. Vaak gebeurde dit door een deel van de oogst af te staan. “Doordat er een gracht omheen lag bood de plek ook beschutting voor de bevolking”, vertelt archeoloog Martijn Bink van het archeologisch opgravingsbedrijf van de Vrije Universiteit Amsterdam

Door Bink en zijn collega’s zijn er onder meer vier grote paalsporen aangetroffen, die mogelijk wijzen op het bestaan van de tiendschuur. Bink: “De gevonden patronen worden straks vergeleken met andere plekken waar een tiendschuur is gevonden.”

Volgens Bink en Jakobi wordt er met het archeologisch onderzoek een nieuw hoofdstuk aan de geschiedenis van Budel toegevoegd. Jakobi: “Dankzij het archeologisch onderzoek komen we meer te weten over de historie van het dorp. Van de middeleeuwse geschiedenis van Budel staat heel weinig op papier. Als we de resultaten van dit onderzoek straks naast andere rapporten leggen, bijvoorbeeld van de opgravingen aan de Hanendijk, dan wordt het totaalbeeld van Budel steeds completer.”