Hoe is het met ex-burgemeester Frank Smeets?

PELT – Ook al is de nieuwe burgemeester Dennis Fransen reeds twee weken ‘in functie’ toch vonden wij het van enig respect getuigen om op gepaste wijze een afscheidsinterview te houden met Frank Smeets als ex-burgemeester. Behalve alle gemeentelijke en provinciale taken die hij verricht heeft zal hij zeker ook de geschiedenis ingaan als fusie-burgemeester van het huidige Pelt en dat is toch ook heel bijzonder. Laten we beginnen bij het prille begin. Is de familie Smeets een groot of klein Neerpelts gezin?

Ik kom uit een groot, hecht gezin met zes jongens en één meisje. Ik ben de derde in de rij. Al mijn broers wonen in Pelt. Mijn zus woont verder weg. We hebben allen nog veel contact met elkaar en met onze ouders die beiden nog gezond en actief zijn.

Waar heb je gestudeerd en wat?

Na het Sint-Hubertuscollege ben ik achtereenvolgens rechten gaan studeren in Leuven en fiscale wetenschappen in Brussel.

Wat was je eerste job, was je toen al politiek geïnteresseerd?

Ik ben in oktober 1988 afgezwaaid van het leger. Ik was KRO bij het bataljon Bevrijding in Leopoldsburg. Die maand heb ik ook voor het eerst deelgenomen aan de gemeenteraadsverkiezingen en werd verkozen en aangeduid als fractieleider voor onze CVP (nadien CD&V) gemeenteraadsfractie. Ik ben toen ook begonnen als fiscaal-advocaat. De jaren voordien had ik al stage gedaan op een deurwaarders- en notariskantoor.

Je was ook gedeputeerde welzijn, wonen, sport en Dommelhof bij de provincie. Hoe word je eigenlijk gedeputeerde? Is dat een job waar je op solliciteert of is dat een politieke benoeming? 

Ik ben sinds 1992 ook provincieraadslid. Onze partij (CD&V) zat toen gedurende 9 jaren in de oppositie. Vanuit de oppositie hekelde ik het beleid in Hasselt dat te weinig gericht was op Noord-Limburg. Toen onze partij in 2000 weer in de meerderheid kwam, kreeg ik de uitdagende vraag: wil je dan ook député worden om de belangen van Noord-Limburg effectief te kunnen verdedigen? Ik ben die uitdaging toen aangegaan. Temeer ook omdat het om de bevoegdheid van milieu ging. Ik ben immers een grote natuurliefhebber. In die eerste twaalf jaar was ik dan gedeputeerde voor natuur en milieu, onderwijs en vorming. De laatste zes jaar werd dat welzijn, wonen, sport en Dommelhof. Het is een politiek mandaat, waarvoor je verkozen wordt in de provincieraad.

Heb je bepaalde zaken als gedeputeerde kunnen realiseren voor de provincie maar misschien ook voor Neerpelt of de regio Noord-Limburg?

Laat me zeggen dat het provinciaal domein Dommelhof me erg nauw aan het hart ligt. Ik heb er als kind en jongere veel cultuur mogen proeven. Ik beschouw dat als een voorrecht en was dus blij dat ik nadien iets kon terugdoen. Het was het eerste cultuurcentrum in België. Het bestaat intussen meer dan vijftig jaar en daarvan heb ik toch minstens de helft mee aan de kar kunnen trekken vanuit het provinciebestuur. Eerst als waakhond vanuit de oppositie, nadien als bestuurder vanuit de deputatie. Maar mijn eerste liefde en bevoegdheid ligt in de Limburgse natuur en in het bijzonder in Noord-Limburg. Het Hageven, het regionaal-landschap, Bosland, de samenwerking tussen landbouwers en natuur, het integrale waterlopenbeheer, ik heb er overal mee vorm aan kunnen geven, samen met zoveel andere natuurliefhebbers. Ik kreeg in 2011 van de Nederlandse Vlinderstichting de Gouden Vlinder, een erkenning voor de bescherming van bijzonder kwetsbare dieren en planten in onze natuur, met ons project: “gemeenten adopteren Limburgse soorten”. Daar ben ik bijzonder blij mee. We golden in Europa als voorbeeld om van natuurbescherming een zaak van iedereen te maken. Ik was ook gedeputeerde voor onderwijs. Ik leidde het verzet toen de Vlaamse regering het provinciaal onderwijs wilde afschaffen. Als gedeputeerde en voorzitter heb ik ook meegewerkt aan de fusie van PHL en Xios tot de inmiddels grootste hogeschool van Limburg, de PXL. En nog een fusie die ik tot stand kon brengen: de unieke Limburgse afvalintercommunale: Limburg.net.

Wij nemen aan dat de grootste uitdaging als burgemeester was om Neerpelt en Overpelt te fusioneren. Is dat gelopen zoals je het voor ogen had?

Ik had dus al wat fusies mee vorm gegeven en toen kwam de fusie van onze twee gemeenten op mijn pad. Dat was veertig jaar geleden niet gelukt omwille van politieke meningsverschillen. En dat vond ik spijtig, want daardoor zijn er in het verleden wel wat kansen gemist. Ik kon de vraag om deze fusie op gang te trekken dan ook niet afslaan. Het was nu of niet. Dat is eigenlijk heel goed gelopen, op grond van goede gesprekken met de twee voormalige burgemeesters, de schepencolleges en gemeenteraadsleden van alle partijen en de samenwerking met onze administratie. Als iedereen overtuigd is van de voordelen van zo’n samengaan en je maakt daar duidelijke afspraken over, dan kan dat volgens mij niet verkeerd gaan. Maar het blijft mensenwerk en achter de schermen moet je toch zorgen dat iedereen mee is en het is elke dag antwoord geven op weer andere vragen.

Klopt het dat je de N71 (N73) nog graag als burgemeester had zien verplaatsen naar een mogelijke omleidingsweg?

De N71 is de gewestweg over de Kempische-as die Geel met Hamont verbindt. In Neerpelt loopt die nog een kilometer door de Heerstraat, een achttiende-eeuwse dorpsstraat van amper 7 meter breed van gevel tot gevel. Met de huidige verkeersdrukte gaat dat niet meer, en dat zie je. Die straat is onveilig, ongezond en onleefbaar. Daarom ijver ik tot de laatste dag voor een oplossing. Maar het is een gewestweg waarvoor het Vlaams gewest bevoegd is. Wij kunnen maar trekken, sleuren, zeuren, zagen en klagen… bij het Gewest en dat doen we ook. Ik heb er alle vertrouwen in dat onze huidig bevoegde Minister Lydia Peeters dit probleem serieus neemt en naar een goede oplossing zoekt. Momenteel loopt een Milieu-Effecten-Onderzoek. En dat is belangrijk voor de keuze van het tracé: door of langs het natuurgebied. Maar ook door of langs woonstraten? 

Jij bent geboren en getogen Neerpeltenaar. Je vrouw komt elders vandaan? Zij is arts, gaat zij nog door met werken of gaan jullie samen met pensioen?

Mijn vrouw kan nog niet met pensioen. Ik ook nog niet helemaal, trouwens. Maar onze kinderen kunnen op eigen benen staan en daarom kunnen we het wel wat rustiger aan doen.

Je bent bij ons bekend als burgemeester die zijn speeches zo uit het hoofd en met de nodige kennis van zaken spontaan naar buiten brengt. Waar heb je het geleerd om zo steeds de beste speeches te geven bij elke belangrijke gebeurtenis? Of is dat een aangeboren talent? (denk je daar al aan wat je gaat zeggen de avond ervoor bijvoorbeeld?)

Vooraleer ik voorzitter van de PXL werd, heb ik er zelf 13 jaar enkele uren per week lesgegeven als gastprofessor. Ik denk dat dat lesgeven, me veel geleerd heeft om in het openbaar te spreken. Ik schrijf het misschien niet altijd op, maar als ik ergens bij een of andere gebeurtenis moet spreken, denk ik daar de dagen vooraf wel over na. Wat is het maatschappelijk belang van het gebeuren, welke boodschap wil ik brengen, is er een leuke anekdote die ik als inleiding kan gebruiken… Ik probeer er toch altijd een persoonlijk accent in te leggen en zo hou je de aandacht, en liefst niet te lang.

Je gaat nu meer aandacht schenken aan je wijngaard hebben we begrepen. Het is voor jou dan wel een hobby maar is het eigenlijk moeilijk om zelf wijn te maken? En dan nog goeie wijn? Heb je een grote wijngaard?

Toen ik geen gedeputeerde voor natuur meer was, ben ik de cursus wijnbouwer gaan volgen bij Syntra-PXL. Ik wilde mijn groene vingers kunnen gebruiken. De liefde voor de wijn werd gaandeweg respect voor de wijnboer. Mijn vrouw en ik hebben dan bij onze schoonouders in Tongeren een wijngaard aangeplant op ongeveer 1,5 ha. Daarvan hebben we wel al wat geoogst en geperst, maar nog niet gecommercialiseerd. Het is eerst proeven voor eigen gebruik, totdat die op punt staat. Wijn is een natuurproduct en je maakt goede wijn met respect voor de natuur. Ik probeer dus zo natuurlijk mogelijk te werken. Een gezegde in wijnmakerskringen luidt: “Goede wijn komt tot stand in de wijngaard en wordt als je niet oplet verprutst in de wijnkelder.”

Heb je nog andere plannen of hobby’s?

Zoals gezegd ben ik natuurliefhebber en wandel ik graag in de natuur. Soms trekken we met kaart en kompas voor meerdere dagen de natuur in. De lange afstandswandelingen van onze regionale landschappen in Limburg zijn een aanrader.

Het is algemeen bekend dat je feesten niet uit de weg gaat. Je was ook scoutslid. Heb je daar nog goede herinneringen over?

De liefde voor de natuur is me met de paplepel ingegeven en dat kwam zeker ook tot uiting bij de scouts. Mijn engagement als scoutsleider kreeg alleszins een verderzetting in de politiek. Het is trouwens de vroegere burgemeester Lambert Kelchtermans die me als groepsleider van de scouts aansprak om deel te nemen aan de verkiezingen. Ik heb dus veel te danken aan de scouts en het was ook mijn beste leerschool. 

Je hebt twee kinderen Astrid en Simon. Wonen zij nog thuis of hebben zij al een plekje gevonden?  Hebben ze mogelijk ook politieke ambities?

Onze dochter woont en werkt in Brussel. Ze houdt zich bezig met Europees beleid. Wie weet wil ze dat ooit zelf maken? Onze zoon woont nog thuis en is bezig met bierbrouwen. Dat gaat dan weer in de richting van mijn andere passie. Misschien beginnen we ooit een cafeetje met wijn en bier van eigen makelij.

Bedankt Frank voor dit interview. We wensen jou, je vrouw en kinderen nog heel veel gelukkige en gezonde jaren, laten we maar zeggen als beloning voor het moois dat je voor de gemeente Pelt en voor de provincie hebt gedaan!