Een boeiend kijkje in de saillante keuken van Louis XIV

BUDEL – Teun Ras gaf afgelopen zondag een interessante en gestileerde lezing over Louis XIV, de Zonnekoning van Frankrijk die in de 17e eeuw aan de macht kwam. Ongeveer dertig mensen luisterden in de Borgh aandachtig naar zijn uiteenzetting over de bizarre facetten van deze absoluut heerser. Ook nam Marjo Cox twee keer het woord: tijdens de introductie van de lezing en bij een dagboekscène. 

Door Bert Slenders

Louis XIV vond dat hij een afstammeling was van de goden en regeerde over Frankrijk alsof het zijn persoonlijk bezit was. Hij bouwde het grootste paleis van heel Europa: Versailles. Dat enorme bouwwerk was volgens Teun, die zelf historisch onderzoek verrichte voor zijn verhaal, zo duur dat je er drie omvangrijke oorlogen mee kon financieren. En dan te bedenken dat het oorspronkelijk een kasteel was midden in een ruig moerasgebied.

In fraaie bewoordingen vertelde Teun over talloze facetten van deze plek ten tijde van Louis XIV. Er stonden wel 2000 paarden in de stallen en er werkten duizenden arbeiders. Er waren nergens toiletten te vinden, omdat het vervuilde water veel ziektes met zich meebracht. Daarom deed men in allerlei hoeken van het paleis, en zelfs vanaf balustrades en in theaterloges hun behoefte (wat weer werk opleverde voor lakeien.)

Binnen de muren van Versailles draaide zo’n beetje alles om in de gunst te komen van de Zonnekoning, wat gepaard ging met onderlinge intriges. Een enorm strikte etiquette diende gevolgd te worden. Je kon zelfs afgerekend worden op hoe je ging zitten in een stoel, of hoe je rondliep. Maar ook als je op de dansvloer een flater maakte, kon je het als edelman voorlopig wel schudden met je reputatie. Met steekpenningen, onderlinge machtspelletjes en complotten kon je status en privileges verwerven. En zo kon een hoveling het schoppen tot felbegeerde functies als kaarsuitblazer of waterschenker, waardoor je tegelijkertijd verguisd werd door afgunstige conculega’s.

Noemenswaardig in Teuns verhaal waren de vele ceremoniële toestanden rondom Louis XIV dagelijkse routine. Van ‘s ochtends tot ‘s avonds vonden er tot in de puntjes uitgewerkte rituelen plaats. Zo diende een bepaalde lakei zijn nachthemd uit te doen, doctoren analyseerden Louis’ uitwerpselen met een reuktest, een andere werknemer hielp hem vervolgens zijn schoenen met hoge hakken aan te doen en iedere dag was een uitgebreid ontbijt met genodigden. Opvallend was ook de grote hoeveelheden vlees de koning naar binnen werkte iedere dag, hij moest een gigantische maag hebben gehad, volgens Teun.

Teun eindigde zijn verhaal met de afspraken die de Zonnekoning had met zijn minister van financiën, die steevast erop hamerde dat de bodem van de Franse schatkist in zicht was. Een logisch vervolg op deze lezing is de Franse Revolutie, zo deelde tot slot Teun mee. En zo weten we meteen waar zijn volgende verhaal over zal gaan!