De kramsvogel en koperwiek

Deze twee vogels behoren tot de lijsterachtige familie, waaronder ook de zanglijster, de grote lijster en de merels. Zijn de merel en zanglijster het gehele jaar in Nederland te zien, de kramsvogel en koperwiek zijn alleen in de wintermaanden te gast in Nederland. Ze arriveren al vroeg in de herfst omdat door kou en sneeuw het voedselaanbod in het hoge Scandinavië beperkt is. Het zijn doortrekkers naar het zuiden van Europa maar met het steeds zachter wordende winter klimaat blijft een groot gedeelte in de Benelux landen overwinteren. Het zijn kolonievogels en vaak zul je ze in grote groepen zien zwerven over de akkers en tussen de fruitbomen op zoek naar voedsel zoals oud fruit en achtergebleven maiskorrels. 

Het zijn ook liefhebbers van verschillende bessensoorten waaronder de Gelderse roos, de lijsterbes en jeneverbes. Maar plant niet zomaar een willekeurige bes dragende boom in je tuin om deze vogels te lokken want enkele daarvan kunnen giftig zijn en dus voor de mens gevaarlijk maar de vogels worden er blij van. Soms wel heel erg blij want een bes die aan het gisten is bevat alcohol en dan kan het zo maar zijn dat je een vogel ziet die de weg compleet kwijt is. Maar deze vogels vinden stukjes appel en peer ook wel de moeite waard om aan je tuin een bezoekje te brengen.

De naam koperwiek heeft de vogel te danken aan de roodkoperen kleur in de oksel en onder vleugels. De naam kramsvogel komt waarschijnlijk van het Duitse woord ‘Krammetsbeere’, wat lijsterbes betekent. Hoor je tijdens een wandeling in de winter maanden een hard en kort ‘tjak,tjak,tjak’ geluid dan zijn er heel zeker kramsvogels en koperwieken in de buurt. Aan dit herkenbare geluid  hebben ze ook de bijnaam ‘tjaklijster’, te danken.

Eind maart, begin april trekken deze vogels weer terug naar hun broedgebied in Scandinavië en tegen de tijd dat ze daar arriveren is er weer voldoende voedsel in voorraad. Ze broeden vaak in kolonieverband en beide soorten hebben 5 á 6 eieren en meestal 2 broedsels.

Harrie Hegge: h.hegge1@chello.nl

Uilen- en vogelwerkgroep IVN Cranendonck

Foto Toon van Kessel Kramsvogel