Vernieuwde ursulinenkapel geopend

HAMONT-ACHEL – 185 jaar geleden was Hamont een klein maar levendig stadje waar de meeste inwoners probeerden te overleven van de landbouw, maar waar de Teuten ook voor rijkdom en voorspoed zorgden. De deken van Hamont zette zich in voor kwaliteitsvol onderwijs en verzocht de zusters ursulinen uit Tildonk om zich in Hamont te vestigen.

In 1839 werd het ursulinenklooster opgetrokken waar naast bezinning en gebed ook een taak weggelegd was voor een eersteklas meisjesinternaat. 

Het kloostercomplex breidde zich stilaan uit en het meisjespensionaat vergaarde internationale bekendheid. Steeds meer jonge dames uit de hogere klassen werden op hun volwassen leven voorbereid binnen de kloostermuren waar zij onder andere les kregen in taal, etiquette, schilderkunst en muziek. Zoals gebruikelijk binnen de hogere kringen was de voertaal in de lessen Frans, maar in de hoogtijdagen voor de 1e Wereldoorlog telde men 161 leerlingen van over de hele wereld. Van Brazilië tot Nieuw-Zeeland en meer dan de helft van de jonge dames kwam uit Engeland. Waar er in 1839 gestart werd met 7 zusters waren er dat uiteindelijk 75. De ursulinenkapel werd in 1841 ingericht, maar was op het hoogtepunt te klein geworden, waardoor de vermaarde architect Pierre Cuypers de opdracht kreeg om zijn trilogie te vervolledigen met de bouw van een geheel nieuwe kapel. Tussen 1885 en 1913 werden in Hamont-Achel namelijk drie monumentale bouwwerken ontworpen en opgericht door vader en zoon Cuypers, de Abdijkerk van de Achelse kluis, de Sint-Laurentiuskerk en uiteindelijk de ursulinenkapel. Het zou de laatste opdracht worden van de man die eerder al verantwoordelijk was voor het ontwerp van het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam. 

In 1956 werd het kloostercomplex grotendeels verwoest door een zware brand, maar gelukkig werd de kapel gevrijwaard door de inspanning van meerdere brandweerkorpsen, ook uit Nederland. De kapel had enkel rookschade en werd door de zusters opgefrist, waarbij de muurschilderingen overschilderd werden. In 2012 werd de stad Hamont-Achel de fiere eigenaar van het gehele complex en werd er grondig nagedacht over een bestemming voor de bestaande gebouwen. Dit resulteerde in een grondige restauratie van de ursulinenkapel waarbij het gebouw de toets des tijds weer kan doorstaan zonder aan de originele schoonheid te raken.

De houten dakstructuur werd gerenoveerd en geïsoleerd, leidingen vervangen, regenwaterputten geplaatst en het schrijnwerk, de buitengevels en glas-in-loodramen werden hersteld en grondig gereinigd.

Bij het reinigen van het interieur van de gebedsruimte kwamen verschillende muurschilderingen tevoorschijn, maar ze helemaal in volle glorie laten schitteren was vooral financieel nog een iets te grote post. Hier kan op een later tijdstip echter nog voor gekozen worden mits de financiën het toelaten. Afgelopen weekend was het zover en mocht de kapel haar geheimen prijsgeven aan de inwoners van Hamont-Achel en omstreken.

Afgelopen vrijdag werden de verbouwingen en nieuwe bestemming toegelicht en mocht een aantal genodigden getuige zijn van het obligatoire moment dat het lintje werd doorgeknipt.

Onder deskundige begeleiding kon men voor het eerst het gehele gebouw van binnen aanschouwen en genieten van de prachtig gerestaureerde kapel. De nieuwe verlichting benadrukte het sacrale karakter van de ruimte op een eigentijdse manier die zeker geen afbreuk deed aan de oorspronkelijke architectuur.

Wat velen niet weten is dat de gebedsruimte zich situeert op de bovenverdieping en dat de ruimtes op de begane grond een herbestemming hebben gekregen.

De voormalige radiokamer, een overblijfsel uit de tijd van de Duitse bezetting, gaat dienst doen als audiëntiezaal. De Teutenkamer, die voorheen al gevestigd was in het klooster, heeft een nieuwe plaats gekregen. En in de ”mooie kamer” wordt de geschiedenis van het gehele kloostercomplex verteld.

Het UiTpunt heeft hier zijn kantoren, maar deze unieke locatie zal voortaan ook opengesteld worden voor culturele activiteiten en evenementen. Hoewel de gebedsruimte met zijn hoge gewelven doet dromen van concerten en feesten zal dat echter niet mogelijk zijn in verband met de constructie, de vloeren zijn namelijk niet bestand tegen dansende voeten of grote mensenmassa’s.

Op zaterdag en zondag bezochten ongeveer 800 mensen de gerenoveerde kapel en dat leidde tot mooie verhalen van de vooral oudere inwoners die zich het klooster, de kapel en vooral zijn inwoners nog levendig herinneren.

Er ontsponnen zich verhalen over de zuster met één arm, de behouden unieke lamp en de meisjesschool.

Bij het zien van de maquette van het originele kloostercomplex in de groene marmeren zaal bleek hoe groot het in die tijd was geweest en vooral hoe het zich verhield tot de rest van Hamont, want ofschoon het tegen het centrum aan was gebouwd lag het temidden van weilanden en was er van bebouwing nog weinig sprake.

Op zondag werden ongeveer 100 nieuwe inwoners van ons stadje verwelkomd met een heuse bustour, een rondleiding door de kapel en een welkomstdrankje, wat zeer gesmaakt werd.

Ben je nieuwsgierig naar het verleden van Hamont-Achel en wil je je onderdompelen in het 19e eeuwse Hamont waar jonge welgestelde dames over de gangen ronddwaalden, breng dan zeker een bezoekje aan de kapel. De ursulinenkapel wordt ook opengesteld als vergaderzaal, voor exposities, recepties, koffietafels en intieme familiebijeenkomsten.

Ben je benieuwd naar de mogelijkheden, neem dan zeker contact op met het UiTpunt van 

Hamont-Achel voor meer informatie.
UiTpunt Hamont-Achel
Wal 26 Hamont
uitpunt@hamont-achel.be