De kornoelje

Het geslacht kornoelje omvat 58 soorten die meestal bladverliezend zijn. Het is een kleine boom of heester hoewel enkele soorten kruidachtig zijn. De bladeren staan kruiselings aan de twijgen. De knoppen van de twijgen zijn in de winter spits.

De inheemse rode kornoelje (Cornus sanguineum) is een struik met donkerrode twijgen en eivormige bladeren, die in het najaar roodbruin verkleuren. Evenals bij andere soorten hebben de bladeren boogvormige zijnerven die naar de top van het blad lopen. De rode kornoelje bloeit in mei-juni met witte bloemtuilen en krijgt later blauwzwarte bessen en kan drie meter hoog worden. De plant heeft vele fijne wortels en men spreekt dan van een wortelpruik. De rode kornoelje komt voor in loofhoutbossen en in hagen met gevarieerde  beplanting. Men ziet deze soort ook veel op de krijthellingen van Zuid-Limburg.

De gekweekte soort Cornus alba heeft donker rode twijgen en de onderkant van het blad is grijsachtig en deze struik kan 250 cm hoog worden. Van deze soort bestaan variëteiten met fel rode twijgen en met gele- en zilver bonte bladeren. Ook zijn er gekweekte soorten met gele stengels ( Cornus stolonifera “Flaviramea”).

De van oorsprong uit het oostelijk deel van Noord- Amerika afkomstige Cornus florida staan de rijkbloeiende bloemen dicht bij elkaar en zijn omringd met vier tot zes grote witte bloembladachtige schutbladeren waarvan men zou denken dat het bloembladeren zijn. Van deze soort worden hier een twintigtal variëteiten gekweekt, zelfs met roze en witte schutbladeren en deze worden veel als sierboom in tuinen geplant. Ook een heel bekende is de Cornus kousa als sierboom of sierstruik.

De vruchten van alle kornoelje soorten zijn steenvruchten met een of twee zaden die eetbaar zijn. De gele kornoelje (Cornus mas) wordt in Oost Europa als fruitboom verkocht. De vrucht is zoetzuur van smaak en is een medicijn tegen verkoudheid en griep. De plant bloeit al in februari met gele bloemetjes en wordt als bosplantsoen geplant met andere planten zoals els, berk en hazelaar.

Het hout van de kornoelje is fijnkorrelig en hard en wordt daarom gebruikt voor het maken van weefgetouwen. Ook handvaten van allerlei gereedschap maakt men van de kornoelje.

Info: Toon van Seggelen  a.seggelen@upcmail.nlIVN Cranendonck                                                                                                         

Foto Cornus florida met schutbladeren.