De klokken zijn weer verzet, de wintertijd is ingegaan. De zomertijd is in 1977 ingevoerd om energie en kolen/olie te besparen door de oliecrisis van destijds. Het daglicht zou beter benut worden was de gedachte. We beginnen de maand november met Allerheiligen en Allerzielen en we herdenken onze dierbare overledenen. Kerkhoven zien er fleurig uit met al die mooie bloemen. Hopelijk blijven stormen en koude winden nog even weg. In november komt de natuur tot rust en bereidt de tuin zich voor op de winter. Bladeren vallen massaal van de bomen, herfstwinden helpen een handje mee. De dagen worden korter en kouder en dieren zoeken beschutting.
Ook wij zoeken beschutting en ondergaan gelaten de komende donkere, sombere en vaak natte periode. Halloween is ondertussen ingeburgerd en veel mensen hebben hun tuinen, balkons en huizen versierd. Tuincentra doen hun best om allerlei prullaria aan hun klanten te verkopen. Een tip voor pompoenen in de tuin. Leg ze op een verhoging, dit ivm egels, die zich te goed doen aan de binnenzijde van de pompoenen. Egels verteren groente of fruit zeer slecht. Pompoenen bevatten ook geen nuttige voedingstoffen voor egels, ze krijgen er alleen maar maag- en darmklachten van. Ook vogels zouden er ziek van worden. Wilt u toch iets doen voor de vogels, hang dan nu de nestkastjes al op. Begin met bijvoeren van meelwormen, zaden of vetbollen. Vetbollen beter in een speciale houder doen, te veel vogels blijven in het netje hangen van de vetbol en overlijden of verliezen een pootje. De vogeltrek is in volle gang, veel gasten uit Scandinavië komen hier overwinteren. Er zijn veel kramsvogels (lijsters), kepen (vinken), maar ook zeer bijzondere vogels, zoals de Siberische notenkraker gesignaleerd, zo ook in ’t Holven te Pelt.
Het gaat om een prachtige dwaalgast. Door voedselgebrek, vooral door het tekort aan dennenzaden in hun eigen leefgebied, trekken deze vogels momenteel in groten getalen naar onze regio. Er wordt zelfs gesproken over een invasie, de meest bekende is die van 1968, een zeer grote invasie het schijnt. Zo’n vogel trek massa’s vogelspotters uit heel het land om deze zeldzaamheid te komen aanschouwen. De tuin winterklaar maken is voor velen een klus in de maand november. Jammer dat best veel mensen moeite hebben om de tuin iets minder netjes de winter in te laten gaan. Er zijn er bij die volgens mij een beetje gek worden van ieder blaadje op hun oprit en de hele zaterdagmiddag herrie lopen te maken met hun bladblazer. Het is net “Ghostbusters” met accupakket op de rug en blazer in de hand. Letterlijk alles wordt weggeblazen, ook de nuttige en onmisbare insecten voor vele vogels en andere dieren. Hebt u een plekje in de tuin waar het niet te netjes hoeft te zijn, verzamel dan hier een berg bladeren en takjes, de egels zullen u dankbaar zijn. Zij hebben zulke plekjes nodig om in winterslaap te gaan. Ook padden en andere beestjes maken er dankbaar gebruik van. Laat een deel van de bladeren in de border liggen, een heerlijk dekentje voor de wortels van uw planten. Tegen de helft van de maand zijn de meeste bomen kaal. Een goed moment om een silhouet van een boom te bekijken. Iedere soort boom is vaak goed te herkennen aan haar vorm van de stam en de takken.
Ook de bast is het bekijken waard. Vaste planten sterven bovengronds af, maar hun wortels blijven in de grond leven. Sommige planten sterven helemaal af, anderen overwinteren met rozetten. Nu we de komende maanden vaker binnen verblijven, is het een goede zaak om plannen te maken voor het komend groeiseizoen voor de moestuin. Zorg in ieder geval voor wisselteelt, d.w.z. plant niet ieder jaar dezelfde gewassen op eenzelfde stuk grond. Doe dit 4 jaar, dan bent u weer rond. Dit doen we om ziekten te voorkomen, zoals de aardappelziekte en knolvoet bij koolsoorten. Een goed zaaiplan is belangrijk. Loop eens binnen bij de diverse zadenbibliotheken (Zadenbib Noord-Limburg) binnen in de regio als u op zoek bent naar dat ene gewas. U vindt er zaden van diverse eetbare -, medicinale – en sierplanten. Maar ook bloemen, vergeten groenten en kruiden. Per bezoek kunt u 3 zakjes zaad gratis meenemen. Hebt u zaden over, dan kunt u deze doneren. De cirkel is dan rond.
Het kan nog deze maand, bloembollen planten, wacht niet te lang, Koning Winter ligt op de loer. Denk aan de Dahlia’s, haal ze uit de grond voordat het begint te vriezen. De eerste herfststorm, “Austin” genaamd, hebben we achter de rug. Windstoten lokaal aan de kust tot 110 km per uur. Veel omgevallen bomen en beschadigde gebouwen. Het zal helaas niet de laatste storm zijn de komende maanden. Voor we het weten is het alweer Sinterklaas en Kerst. Het gaat snel. Zag ondertussen de eerste bloemknoppen in de krokussen, een beetje snel, dat wel. De meeste voorjaarsbloeiers bereiden zich ondergronds voor op het komend voorjaar. Ik kijk er al weer naar uit, ben helemaal geen wintermens. Een fijne november toegewenst en tot in december.
Groetjes Gert-Jan.
Mocht u vragen of opmerkingen hebben n.a.v. dit artikel, stuur dan uw mail naar info@hacweekblad.eu
