CRANENDONCK – De maand september staat in Cranendonck grotendeels in het teken van het herdenken en vieren van de vrijheid. Het is dan precies tachtig jaar geleden dat Britse soldaten op 20 september 1944 eerst de dorpen Budel-Dorplein, Budel-Schoot, Budel, Gastel en Soerendonk bevrijdden en op 21 september Maarheeze. Daarmee kwam er een einde aan vier jaar Duitse bezetting.
Door Roy de Leijer
Met een scala aan activiteiten, waaronder filmvertoningen, lezingen, exposities en een interactief scholenproject wordt er drie weken lang stilgestaan bij 80 jaar bevrijding. Een projectgroep heeft samen met de gemeente Cranendonck en de lokale afdeling van de Bond van Wapenbroeders het voortouw genomen in de organisatie van de herdenkingsactiviteiten in september. “In samenwerking met de gemeente en vijftien organisaties is er een programma bedacht dat is uitgerold over de periode van 5 tot 22 september. De samenwerkende partijen hebben de schouders er flink onder gezet. Bijna dagelijks is er iets te doen”, zegt René Vos, voorzitter van de projectgroep. Hij geeft aan dat er voor alle doelgroepen in de gemeente, van jong tot oud, een programma is.
De aftrap van ‘80 jaar Herdenking Bevrijding Cranendonck’ vindt plaats op 5 september tijdens de jaarlijkse herdenking bij het monument ‘De Zes van Dorplein’. Op die dag is het precies tachtig jaar geleden dat deze zes oorlogsslachtoffers tijdens ‘Dolle Dinsdag’ werden vermoord door de Duitse SS. Dit na een treinsabotage aan het spoor in Budel-Dorplein.
Harmonie Eendracht Maakt Macht (EMM) start die avond met een reeks uitvoeringen over ‘De Zes van Dorplein’. De Budelse muziekvereniging is al maanden bezig met de voorbereidingen voor het openluchtspel ‘Toen het donker was’. Het eerbetoon aan de zes oorlogsslachtoffers wordt in totaal vijf keer opgevoerd op het plein bij De Cantine aan de Hoofdstraat in Budel-Dorplein.
Alle uitvoeringen van het openluchtspel zijn uitverkocht. EMM-voorzitter Johan Vos geeft aan dat het allemaal wat groter is geworden dan vooraf werd gedacht: “Het is iets meer geworden dan alleen een concert.” Hij vermoedt dat de grote belangstelling van het publiek voor het openluchtspel onder meer te maken heeft de actuele situatie in de wereld. “We willen met ‘Toen het donker was’ ook laten zien dat leven in vrijheid geen vanzelfsprekendheid is.” Zijn broer René vult aan: “Het is constant werken om die boodschap in stand te houden. Daarom worden er ook dit jaar bij alle basisscholen in Cranendonck gastlessen verzorgd door de Stichting Herdenking Bevrijding Cranendonck en veteranen van de Bond van Wapenbroeders.”
Het programma bevat te veel activiteiten om allemaal te noemen. Zo kan van 6 tot en met 22 september in De Reinder (Budel-Schoot), De Schakel (Budel-Dorplein), Den Donck (Soerendonk) en De Smeltkroes (Maarheeze) de expositie ‘Images of war’ worden bezichtigd. En van vrijdag 13 tot en met zondag 15 september, telkens van 13.00 tot 17.00 uur, wordt de expositie ‘Luchtoorlog boven Cranendonck’ gehouden bij Kempen Airport. Op vrijdag 13 september is er bij het vliegveld in Budel een lezing met dezelfde titel. De lezing begint om 20.00 uur.
Op zaterdag 14 september is er een historische rondrit met militaire voertuigen. Vertrek en een aankomst is bij De Brasser op de Markt in Budel. De rondrit wordt gecombineerd met een bezoek aan het oorlogsmuseum Toen het donker was 1940-1945. Van 10.00 tot 15.00 uur zijn de deuren geopend van het Budelse museum. De deelnamekosten van de rondrit bedragen 5 euro. Voor het bezoek aan het museum wordt een vrijwillige bijdrage gewaardeerd. Op zondag is er bij De Brasser een kinderbevrijdingsfestival met liveoptredens. Het festival voor jong én oud vindt plaats van 14.00 tot 22.00 uur. De entree is gratis.
Het bevrijdingsweekend wordt op vrijdag 20 september geopend met de onthulling van het veteranenmonument The V-Globe aan de Willem de Zwijgerstraat in Budel. Op zaterdag 21 september vindt de jaarlijkse Fakkelestafette plaats. Het bevrijdingsvuur maakt dan vanaf 13.50 uur een rondgang langs alle oorlogsmonumenten in de gemeente Cranendonck. Het programma wordt om 19.00 uur afgesloten met de kerkdienst ‘Vrede en vrijheid’ in de Onze-Lieve-Vrouw Visitatiekerk in Budel.
Bij het interactieve scholenproject ‘Schrijf een brief aan de vrijheid’ van grafisch ontwerper en regisseur Rein Vos maken leerlingen kennis met de jonge verzetsstrijder Kees Kappers. Hij is één van de Zes van Dorplein.
Het verhaal van Kappers staat ook centraal bij de belevingstocht die op zondag 22 september tijdens het bevrijdingsweekend wordt gehouden in het centrum van Budel. Bijna honderd acteurs en figuranten werken hieraan mee.
De deelnemers worden aan de hand van de brieven die Kappers gedurende de oorlogsjaren aan zijn familie schreef, meegenomen door het centrum van Budel. Het verhaal eindigt met de laatste brief aan zijn moeder op 3 september 1944. Na het lezen van de brief worden de deelnemers aan de belevingstocht gevraagd om zelf een brief te schrijven, een brief voor de vrijheid.
Ook niet-deelnemers kunnen een brief voor de vrijheid in een van de speciale witte brievenbussen stoppen die op verschillende locaties van 5 tot en met 30 september staan opgesteld in de gemeente Cranendonck. René Vos: “De brievenbussen staan bij de dorpshuizen. Het is de bedoeling dat de brieven worden gebundeld in een boekje.” Bij de jaarlijkse Dodenherdenking op 4 mei en de Fakkelestafette wordt hieruit een brief voorgelezen. Deelnemen aan de belevingstocht kan van 13.00 tot 18.00 uur. De anderhalve kilometer lange tocht start bij het Schepenhuis op de Markt in Budel.
Het merendeel van de activiteiten is gratis. Voor het complete programma en de eventuele kosten zie: 80jaarherdenkingbevrijdingcranendonck.nl.
